شناسایی و بیماریزایی گونه های فوزاریوم مرتبط با ریشه و طوقه گوجه فرنگی در منطقه مرودشت

Abstract

در طول فصول زراعی 1389-1388 ضمن بازدید از مناطق کشت گوجه فرنگی در شهرستان مرودشت، در مجموع 96 جدایه فوزاریوم از ریشه، طوقه و ساقه گوجه فرنگی جمع آوری شد. جدایه های فوزاریوم بر اساس مطالعات مورفولوژیکی با استفاده از منابع معتبر شناسایی گردیدند. در این مطالعه گونه های <em>F. equiseti</em> ، <em>F. solani</em>، <em>F. pseudoanthophilum</em>و <em>F. oxysporum</em> بترتیب با فراوانی 10.4، 47.9، 18.75 و 22.9 درصد جداسازی شدند. گونه <em>F. equiseti</em> با 10 و گونه­ <em>F. solani</em> با 46 جدایه به ترتیب کمترین و بیشترین فراوانی را داشتند. نتایج بیماریزایی جدایه ها با دو روش مایه زنی ریشه (Root dip) در سوسپانسون اسپور قارچ بمدت سه دقیقه و اضافه کردن زاد مایه دانه های گندم آلوده به خاک در قالب طرح کاملا تصادفی انجام شد. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار SAS نشان داد که همه گونه ها بجز گونه <em>F. pseudoanthophilum </em><em> </em>بیماریزا بوده و باعث پوسیدگی ریشه، طوقه و زردی و پژمردگی در گیاه گوجه فرنگی شدند، بطوریکه بین گونه­ها از نظر بیماریزایی اختلاف معنی داری در سطح 1% وجـود داشت. نتـایج آزمون تعیین فرم اختصاصی دو گـونه <em>F. oxysporum</em> و <em>F. solani</em>روی گیاهان مختلف به ترتیب نشان داد که جدایه <em>F. oxysporum</em>صرفا روی گوجه فرنگی ایجـاد پژمردگـی، زردی و نکـروز سـاقـه می کنـد و تحـت عنـوان <em>F. oxysporum</em> f. sp. <em>lycopersici</em> نام گرفت. در صورتیکه <em>F. solani</em>علاوه بر گوجه فرنگی روی نخود، تاج خروس و بادام زمینی باعث پوسیدگی ریشه و طوقه شده و قارچ مذکور از آنها مجددا جداسازی شد.