بررسی تأثیر عوامل بوم‌شناختی بر درصد تاج پوشش Astragalus gossypinus در بخشی از مراتع نیمه استپی استان کردستان

Abstract

این پژوهش به منظور بررسی مهمترین عوامل بوم‌شناختی مؤثر بر درصد تاج پوشش گون سفید (<em>Astragalus</em> <em>gossypinus</em>) در بخشی از مراتع نیمه‌خشک استان کردستان صورت گرفت. با پیمایش صحرایی سه ناحیه شامل دزلی، نران و گردنه مروارید به عنوان محدوده مطالعاتی انتخاب شدند. تعداد پلات‌ها با توجه به ویژگی‌های پوشش‌ گیاهی و سایر عوامل محیطی، در منطقه دزلی 6 نقطه معرف نمونه‌برداری، در منطقه نران 3 نقطه و در گردنه مروارید 4 نقطه معرف تعیین گردید. نمونه‌برداری از پوشش گیاهی در هر تیمار به روش تصادفی - سیستماتیک در قالب پلات‌های 1×1 متر و در طول دو ترانسکت بطول 100 متر انجام شد. نمونه‌گیری از خاک در هر پلات با سه تکرار و از عمق50-0 سانتی‌متری در پای گیاه و بین پایه‌ها انجام گرفت. در نمونه‌های خاک فاکتورهای درصد رس، سیلت، شن، گچ، آهک، هدایت ‌الکتریکی، اسیدیته، فسفر، کلسیم، منیزیم، درصد سنگ‌ و سنگریزه، نیتروژن، کربن و پتاسیم اندازه‌گیری شد.برای بررسی خصوصیات خاک و پوشش گیاهی از تجزیه واریانس یک‌طرفه و به منظور تعیین اثر عوامل محیطی بر درصد تاج پوشش گون از رگرسیون چند متغیره استفاده گردید. نتایج نشان داد که فاکتورهای کربن، پتاسیم، اسیدیته، منیزیم، فسفر، کلسیم، آهک، ازت، رس، شن، متوسط بارش سالیانه، درصد تاج پوشش در بین رویشگاه‌های مختلف دارای اختلاف معنی‌دار در سطح یک درصد است. سایر فاکتورها از جمله گچ، هدایت الکتریکی در بین رویشگاه‌های مختلف معنی‌داری نشدند. ‌بر اساس نتایج به دست آمده، در نتایج رگرسیونی، آهک، ارتفاع و بارش هر کدام به ترتیب با 25درصد ،12درصد و 7 درصد تغییرات درصد تاج پوشش را توجیه می‌کند.