مطالعه تنوع ژنتیکی جمعیت‌های بنه (Pistacia atlantica Desf.) در جنگل‌های زاگرس بر اساس نشانگرهای مولکولی ISSR، IRAP و SCoT

Abstract

DOR: 98.1000/1735-0891.1397.2.177.52.26.1605.84<br /> <br /> این مطالعه با هدف ارزیابی تنوع ژنتیکی درون و بین‌جمعیتی 15 جمعیت بنه (<em>Pistaciaatlantica</em>) شامل 181 ژنوتیپ در جنگل‌های زاگرس با استفاده از 15، 12 و 13 آغازگر به‌ترتیب از نشانگرهای مولکولی توالی‌های تکراری ساده میانی (ISSR)، چندشکلی تکثیرشده بین رتروترانسپوزون‌ها (IRAP) و چندشکلی نواحی هدف کدون شروع (SCoT) انجام شد. در نشانگر ISSR، در مجموع 186 نوار تکثیر شد که از این تعداد 162 نوار (87 درصد) چندشکل بودند. این برآوردها در نشانگرهای IRAP و SCoT به‌ترتیب 143 و 130 (9/90 درصد) و 136 و 120 (88 درصد) بودند. بر اساس نتایج به‌دست آمده، هر سه نشانگر تنوع ژنتیکی بالایی را در سطح جمعیت نشان دادند (ISSR: 22/0 =<em>h</em>‏، درصد لوکوس‌های چندشکل= 92/61 درصد؛ IRAP: 25/0 =<em>h</em>‏، درصد لوکوس‌های چندشکل= 19/74 درصد؛ SCoT: 20/0 =<em>h</em>، درصد لوکوس‌های چندشکل= 09/64 درصد). مقدار عددی ضریب تمایز ژنتیکی بین‌جمعیتی (Φ_St) از نشانگرهای مورد استفاده یعنی ISSR، IRAP و SCoT به‎ترتیب برابر با 28/0، 23/0 و 22/0 محاسبه شد که نمایانگر بیشتر بودن سهم تنوع ژنتیکی درون‌جمعیت‌ها از تنوع ژنتیکی بین جمعیت‌هاست؛ و تجزیه واریانس مولکولی نیز آن را تأیید کرد. ضعیف‌بودن تمایز ژنتیکی بین جمعیت‌ها در مقابل پایه‌های داخل جمعیت‌ها می‌تواند ناشی از جریان ژنی گسترده مبتنی بر گرده‌افشانی به‎کمک باد بین ژنوتیپ‌های بنه در گستره جغرافیایی این مطالعه باشد. تجزیه خوشه‌ای UPGMA مبتنی بر سه نشانگر مولکولی مورد استفاده، 15 جمعیت <em>P. atlantica</em>انتخاب‌شده برای این مطالعه را در خوشه‌های مجزا تفکیک کرد. آزمون مانتل همبستگی بین فاصله ژنتیکی جمعیت‌ها و فاصله جغرافیایی آنها را معنی‌دار نشان نداد.<br /> <strong><em> </em></strong>