بررسی اثرات بافت نورسته و هورمون‌های تنظیم‎‎‎کننده رشد گیاهی در تکثیر درون‌شیشه‌ای گیلاس وحشی (Prunus avium L.)

Abstract

ضرورت تکثیر تجاری گیلاس وحشی به‎روش سنتی و یا ریزازدیادی در احیاء و توسعه جنگل‌ها و تهیه پایه برای پیوند ارقام تجاری گیلاس احساس می‌شود. برای ریزازدیادی و به‌‌منظور تهیه بافت نورسته (شاخسار درون‌شیشه‌ای) به‌عنوان هسته اولیه و شروع چرخه تکثیر، کشت جنین بالغ مورد استفاده قرار گرفت. برای تهیه شاخسار، جنین‌های بالغ ایزوله شده به ‎محیط کشت MS حاوی غلظت 30 و 60 گرم در لیتر ساکارز منتقل شد. تجزیه‌وتحلیل میانگین داده‌ها بر اساس آزمون t نشان داد که اختلاف معنی‌داری بین غلظت‌های ساکارز در سطح 5% وجود نداشت. محیط کشت MS حاوی 30 گرم در لیتر ساکارز موجب 4/70% جوانه‌زنی جنین و موجب بیشترین رشد رویشی شاخسار پس از جوانه‌زنی شد. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها بر اساس طرح فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی برای بیان اثرات هورمون‌های رشد گیاهی در پرآوری، بیانگر وجود اختلاف معنی‌دار در سطح یک درصد بین هورمون‌های رشد گیاهی برای اندازه طول ساقه و برای تعداد ریزنمونه قابل استحصال است. محیط کشت MS حاوی 4 میلی‌گرم در لیتر BA و 2/0 میلی‌گرم در لیتر IBA موجب بیشترین رشد طولی ساقچه (86/5 سانتی‌متر) و بیشترین تعداد ریزنمونه (87/3) در چرخه پرآوری شد. گیاهچه‌ها در ارتفاع 4 تا 5 سانتی‌متری پس از تهیه ریزنمونه (قطعات تک‎جوانه) در محیط کشت MS فاقد هورمون‌های رشد گیاهی ریشه‌دار شده و پس از انجام سازگاری تدریجی موفق، به‎ گلخانه منتقل شدند.