تأثیر گونه و تنظیم‌کننده‌های رشد گیا‌هی بر شاخه‎زایی و ریشه‌زایی سه گونه زالزالک (Crataegus spp)

Abstract

زالزالک (<em>Crataegus</em>spp) یکی از جنس‌­های جنگلی مهم در ایران است. سازگاری بالایی به خشکی و سرما داشته و به‎عنوان پایه برای به، گلابی و سیب کارایی دارد. این تحقیق به‎منظور ارزیابی شاخه‎زایی و ریشه­زایی سه گونه زالزالک به‎نام‎های <em>C. aronia</em><em>، </em><em>C. pseudohetrophylla</em> و <em>C. meyeri</em>انجام شد. برای این منظور از غلظت­های مختلف تنظیم‎کننده­های رشد و ریزنمونه تک‌گره حاوی جوانه جانبی استفاده شد. ریزنمونه در غلظت­های مختلفBAP به‎علاوه NAA در محیط MS کشت شد. میانگین­ها پس از 6 هفته نشان داد که حداکثر تعداد شاخساره در غلظت 1 میلی­گرم در لیتر NAAبعلاوه 4 میلی­گرم در لیتر BAP (33/4 شاخه)، بیشترین درصد ریزنمونه رشدکرده (67/89 درصد) در گونه <em>C. aronia</em> و بیشترین طول شاخه (67/22 میلی­متر) در گونه<em>C. meyeri </em><em> </em>و 1 میلی­گرم در لیتر NAA و 1 میلی­گرم در لیتر BAP به‎دست آمد. برای ریشه‌زایی از محیط کشت MS،MS 2/1 و پشم سنگ با ریزنمونه­های پرآوری شده حاصل از پاجوش و شاخساره­های پرآوری شده در شرایط درون شیشه­ای استفاده شد. ریزنمونه‌ها در 16 تیمار مختلف در محیط کشتMS،MS 2/1 و پشم سنگ کشت شد. در هیچ‌یک از گونه­ها، تیمارها و محیط­های کشت ریشه­زایی مشاهده نشد. بیشترین طول شاخه در گونه <em>C. meyeri</em> و بیشترین تعداد شاخه در گونه<em>C</em>. <em>aronia</em> وجود داشت و هیچ‌یک از تیمار­ها، گونه­ها و محیط­های کشت ریشه­زایی مناسبی نداشتند.