بررسی تنوع ژنتیکی گیاه کنار (Ziziphus spina-christi (L.)Wild.) با استفاده از صفات مورفولوژیکی

Abstract

بررسی تنوع مورفولوژیکی کنار، موجب افزایش شناخت نسبت به این گیاه شده و امکان انتخاب ژنوتیپ‌‌های مرغوب‌تر را برای توسعه کشت و کار فراهم می‌‌نماید و منجر به توجه بیشتر کشاورزان، اصلاح‌کنندگان گیاه و دست‌اندرکاران حفظ منابع گیاهی و مسئله تنوع زیستی شده تا بهتر مورد استفاده بشر قرار گیرد. اندام‌‌های گیاه شامل برگ و میوه از سه منطقه رویش و محل پراکنش گیاه جمع‌‌آوری و اندازه‌‌گیری صفات کمی و کیفی در قالب طرح کاملاً تصادفی با 10 تکرار انجام شد. همچنین ویژگی درختان در محل رویش آنها بررسی و اندازه‌گیری شد. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که همه صفات اندازه‌گیری شده در ژنوتیپ‌‌های مورد بررسی معنی‌‌دار بودند که نشان‌دهنده تنوع بالا در صفات می‌‌باشد. به‌عنوان مثال وزن میوه از 5/0 تا 15 گرم، طول برگ از 2 تا 7/6 سانتی‌متر و مواد جامد محلول از10 تا 25 درصد بین ژنوتیپ‌‌ها اندازه‌گیری شد. نتایج همبستگی ساده صفات نشان‌دهنده وجود همبستگی مثبت و منفی در میان برخی از ویژگی‌‌های مهم است. ژنوتیپ‌‌های مورد بررسی خوشه‌‌بندی شد و در تجزیه و تحلیل پلات از نظر ویژگی‌‌های مورفولوژیکی و منشأ آنها مورد مقایسه قرار گرفت و تقسیم‌‌بندی ژنوتیپ‌‌ها انجام شد که ژنوتیپ‌‌های جمع‌‌آوری شده از استان هرمزگان با منشأ هندوستان از ژنوتیپ‌‌های ایرانی تفکیک گردید. ژنوتیپ‌‌های جمع‌‌آوری شده کنار از سه استان خوزستان، لرستان و هرمزگان تنوع بالایی را در صفات مورفولوژیکی اندازه‌گیری شده، نشان دادند.