تعیین محیط کشت و ترکیب هورمونی مناسب جهت القای کالوس و استقرار کشت تعلیقی سلولی زیره سیاه Bunium persicum (Boiss.) B. Fedtsch.

Abstract

امروزه استفاده از قابلیت‌های کشت سلولی برای تولید مواد مؤثره دارویی بسیار مورد توجه است. در این پژوهش القاء و رشد کالوس زیره سیاه به‌عنوان یک گیاه دارویی مهم در دو محیط کشت جامد MS و B₅ که هر یک دارای mg/l 2,4-D2 و mg/l Kin 5/0 و mg/l NAA2 و mg/l BA 5/0 بودند، مورد بررسی قرار گرفت. در آزمایش دیگر، رشد کالوس در محیط کشت MS مایع حاوی 4 ترکیب هورمونی متفاوت، 2,4-D ( mg/l2 و 5/0) به همراه mg/l Kin5/0 و NAA ( mg/l2 و 5/0) به همراه mg/l BA 5/0 مورد بررسی قرار گرفت. سپس استقرار کشت سلولی این گیاه و بررسی روند رشدی آن‌ در محیط کشت‌ MS مایع حاوی دو ترکیب مختلف هورمونی اشاره شده در قسمت القاء کالوس انجام شد. بیشترین وزن خشک و درصد کالوس‌زایی در محیط کشت‌های جامد و بالاترین مقدار وزن تر کالوس و وزن تر و خشک سلول در محیط کشت MS مایع در تیمار حاوی mg/l NAA 2 و mg/l BA 5/0 مشاهده شد. لازم به ذکر است که از نظر درصد کالوس‌زایی و وزن خشک در هر دو محیط کشت MS و B₅ جامد حاوی این تیمار هورمونی تفاوت معنی‌داری مشاهده نشد. البته منحنی رشدی سلول‌ها در تیمار حاوی mg/l 2,4-D2 و mg/l Kin 5/0 پس از 3 هفته و در تیمار حاوی mg/l NAA2 و BA mg/l 5/0 پس از 4 هفته به حداکثر مقدار رسید.