بررسی رابطه بیان ژن‌های اصلی مسیر MEP و میزان تولید مونوترپن‌ها در Artemisia annua

Abstract

جنس<em>Artemisia </em> از خانواده <em>Asteraceae</em> دارای 34 گونه در ایران است که حاوی ترکیبات با ارزش دارویی هستند. مهمترین کاربرد آرتمیزیا در درمان مالاریا می­باشد. این گیاه علاوه بر آرتمیزنین، دارای ترکیبات ثانویه دیگری نظیر پلی­فنول­ها، ترپن­ها، فیتواستروئیدها و الکالوئیدها می­باشد. مسیر MEP (2-C- متیل-D­- اریتریتول 4- فسفات) یک مسیر کلروپلاستی بوده که مونوترپن­ها از این مسیر تولید می­شوند. این مسیر تنها در گیاهان فتوسنتزکننده و بعضی باکتری­ها وجود دارد. در این تحقیق میزان تولید ترکیبات مونوترپن از مسیر MEP با بیان سه ژن اصلی این مسیر (<em>DXS</em>, <em>DXR</em>, <em>HDR</em>) در سه بافت برگ، غنچه و گل مورد مقایسه قرار گرفت. ترکیبات مونوترپن توسط دستگاه GC/MS شناسایی شده و بیان ژن­ها به‎روش PCR زمان واقعی مطالعه شد. تعداد شش ترکیب مونوترپن α-pinene، Camphene، β-Myrcene، 1,8-Cineole، Artemisia ketone و Camphor حاصل تجزیه با GC/MS در برگ، غنچه و گل به‎ترتیب 8/60، 54 و 76/78 درصد از عصاره را به خود اختصاص دادند. از بین این ترکیبات نیز Artemisia ketone و Camphor میزان بالاتری داشتند. بیان ژن <em>DXS</em> در غنچه و گل 3 برابر برگ بود. همچنین، ژن <em>DXR</em> بیشترین میزان بیان را در گل نشان داد و بیان ژن <em>HDR</em> در برگ 3 برابر گل و تقریبا مشابه غنچه بود.