معرفی منابع ژنتیکی (پیش به‌نژادی) جدید از شبدرهای وحشی ایران برای استفاده در سیستم‌‌های زراعی

Abstract

وجود تنوع در منابع کشت و زرع ازجمله علوفه، یکی از راهکارها در کشاورزی پایدار است. مقاله حاضر به منظور ارائه ژرم‌‌پلاسم‌‌‌ جدید شبدر از گونه‌‌های مختلف و بررسی قابلیت بکار‌‌گیری این مواد در سیستم‌‌های زراعی ارائه شده است. تعداد 108 توده از 13 گونه شبدر در سال 1385 در مزرعه کشت شدند. از این تعداد،30 توده از 10 گونه در سال دوم انتخاب و در قالب طرح دسته‌‌بندی یک‌‌طرفه کشت شدند. نتایج تجزیه واریانس اختلاف معنی‌‌داری را بین گونه‌‌ها و بین توده‌‌ها برای صفات زراعی نشان داد. نتایج گروه‌‌بندی گونه‌‌ها و توده‌‌ها توسط تجزیه دانکن به تفکیک صفات ارائه شده است. نتایج تجزیه رگرسیون نشان داد که 72% از تنوع طول ساقه، توسط صفات عادت رشد، نسبت برگ به ساقه و تعداد روز تا رسیدگی توجیه می‌‌شود. با توجه به نتایج تجزیه واریانس و تجزیه دانکن گونه‌‌های <em>T. echinatum، T. purpureum، T. diffusum، T. hirtum </em>و<em><br /> </em><em>T. lappaceum</em> به‌ترتیب نزولی از نظر تولید علوفه می‌‌توانند در سیستم‌‌های زراعی کشور به‌عنوان گونه‌‌های جدید مورد استفاده قرار گیرند.همچنین چهار توده از گونه‌‌های <em>T. echinatum، T. diffusum، T. purpureum</em> جزء پر ارزشترین‌‌ توده‌‌ها بعد از شبدر زراعی ایرانی قرار گرفتند.بذر توده‌‌های دگرگشن در سیستم ایزوله و توده‌های خودگشن بصورت باز، احیاء گردید و بذر توده‌‌های برتر در حد مورد نیاز برای آزمایش‌های بعدی تهیه گردید.