تأثیر ABA و کلسیم بر تغییر برخی از ترکیبات بیوشیمیایی گونه Aeluropus lagopoides طی سازش به شوری در شرایط کشت آزمایشگاهی

Abstract

شوری اثرهای متفاوتی بر گیاهان زراعی داشته و تولیدات ﺁنها را محدود می‌‌کند. درحالی که‌‌ هالوفیت‌‌ها گیاهانی هستند که قادرند سطوح بالای شوری را تحمل کنند. گونه <em>Aleuropus lagopoides</em> گیاهی علفی، استولون‌‌دار، هالوفیت و چند ساله است که معمولاً در شرایط با شوری بالا رشد می‌‌کند. در این مطالعه بذر گونه فوق در محیط مایع MS ½ کشت و دانه‌رست‌‌های ٢١روزه با Ca₂SO₄ mM ۵ ، NaCl mM ∙∙٦ ،µM ABA ۵ ، NaCl+Ca₂SO₄، NaCl+ABA و Ca₂SO₄ +ABA تیمار شدند. بعد بعضی از ترکیبات بیوشیمیایی در ریشه و نوشاخه اندازه‌‌گیری شد. نتایج نشان داد کهABA بیش از تیمار‌‌های دیگر باعث کاهش محتوای رنگیزه‌‌ها شد. بعلاوه ABAنسبت K⁺/Na⁺ و محتوای مالون دآلدهید (MDA) را در ریشه‌‌ها کاهش داد و موجب افزایش تجمع پرولین در آن شد. هرچند Ca²⁺ نسبت K⁺/Na⁺ را در نوشاخه افزایش و در ریشه کاهش می‌‌دهد اما اثر آن بر تغییر محتوای پرولین و MDA در نوشاخه و ریشه بعکس بود. NaCl نسبت K⁺/Na⁺ را هم در نوشاخه و هم در ریشه کاهش داد و موجب افزایش محتوای پرولین نوشاخه شد. به نظر می‌‌رسد که ABA اثر قابل توجهی بر تنظیم تعادل یونی و تنظیم محتوای MDA نوشاخه این گیاه ندارد، در حالی که Ca²⁺ اثرهای تنش شوری بر نوشاخه <em>A. lagopoides</em> را از طریق افزایش نسبت K⁺/Na⁺ کاهش می‌‌دهد. نتایج حاصل نشان داد که این گیاه تحت تنش شوری از انباشتگی پرولین در نوشاخه و از تجمع یون‌های سدیم در ریشه و نوشاخه برای تنظیم تعادل اسمزی استفاده می‌‌کند. همچنین در این گیاه هالوفیت، در حضور کلرید سدیم محتوای MDA در نوشاخه به طور نامحسوس و در ریشه به طور مشخص کاهش می‌‌یابد.