بررسی روابط خویشاوندی برخی گونه‌های ماشک (Vicia spp.) بر‌اساس پروتئین‌های ذخیره-ای و نشانگرهای RAPD

Abstract

به منظور بررسی روابط فیلوژنتیکی برخی گونه‌ها، زیر­گونه­ها و اکوتیپ­های ماشک، 17 نمونه توسط الکتروفورز پروتئین­های ذخیره­ای دانه و 14 نمونه نیز توسط نشانگرهای RAPD (رپید) مورد مطالعه قرار گرفتند. پروتئین‌های ذخیره‌ای دانه از بذرهای جمع­آوری شده و ­DNA نمونه‌ها از برگ بوته‌های کشت شده استخراج شد. شاخص تنوع ژنی نی و شانون مربوط به نشانگرهای رپید و پروتئین تفاوت قابل ملاحظه­ای با‌هم نداشت، ولی شاخص­های PIC و MI مربوط به نشانگرهای پروتئینی بیشتر از میانگین این شاخص­ها در آغازگرهای رپید بود. در درخت فیلوژنی براساس نشانگرهای پروتئینی، زیرگونه­ها و اکوتیپ­های گونه <em>sativa</em> در یک شاخه قرار گرفتند. در تجزیه رپید نیز این نمونه­ها در یک شاخه بزرگ قرار گرفتند که در زیر شاخه­های آن گونه­های دیگر نیز قرار داشتند. دو اکوتیپ از گونه <em>V. pannonica</em> در یک شاخه و در رده بالاتر، گونه <em>V. cracca</em> قرار گرفت. ترسیم درخت فیلوژنی با استفاده از ترکیب داده­های دو سری نشانگر، نتایج بهتری را ارائه کرد. گروه­بندی نمونه­ها با استفاده از روش تجزیه به مؤلفه­های هماهنگ اصلی، با نتایج حاصل از درخت فیلوژنی در هر سه حالت تاحدودی هم­خوانی داشت. البتّه مقایسه ماتریس فاصله مربوط به نشانگرهای رپید و پروتئین توسط آزمون مانتل، همبستگی کمی بین این دو دسته داده نشان داد.