بررسی آزمایشگاهی اثرات حفره برداشت شن و ماسه رودخانه‌ای بر روی پایه‌های پل مجاور

Abstract

سهولت برداشت مصالح باکیفیت از رودخانه­ها و هزینه­های پایین آن، استفاده از این منابع را بیشتر نموده است. در این تحقیق به بررسی آزمایشگاهی تأثیر انتقال و توسعه گودال­های ایجاد شده ناشی از برداشت مصالح رودخانه­ای بر روی پایه­های پل مجاور احداثی در مسیر جریان آب پرداخته و از پایه­های پل دایره­ای شکل و مستطیلی نوک­تیز استفاده گردید. نتایج آزمایش­ها نشان داد که حفره برداشت شده برای رسیدن به تعادل رسوب ورودی و خروجی تا پایه­های پل مستقر در مجاورت گودال ادامه یافته و باعث فرسایش در اطراف هر دو پایه پل در بالادست و پایین­دست محل خود می­گردد. همچنین تأثیر حفره برداشت بر روی آبشستگی اطراف پایه پل بالا­دست بیشتر از پایه پل پایین­دست می­باشد. با توجه به شکل­ آئرودینامیکی دماغه پایه پل مستطیلی نوک­تیز مقدار حداکثر عمق آبشستگی در اطراف پایه پل بالادست و پایین­دست به ترتیب 50/24 و 55/31 درصد نسبت به پایه پل دایره­ای شکل کاهش می­یابد. در نهایت با ارائه روابط تجربی برای حداکثر طول و عمق آبشستگی حفره برداشت، عوامل هندسی و مؤثر بر روی آبشستگی پایه­ها و درصد خطای نسبی و RMSE روابط بدست آمده ارزیابی و نمودارهای مربوط به آن­ها جهت بررسی استخراج گردید. مشاهده گردید که در هر دو دانه­بندی با کاهش عمق گودال­ها و همچنین با کاهش <em>Fr</em>، نسبتبی­بعد <em>­</em><em>H/y</em> (نسبت ارتفاع گودال به عمق جریان) کاهش و نسبت­های بی­بعد <em>L/y</em>، <em>B/y</em>­ (نسبت طول و عرض گودال به عمق جریان) افزایش می­یابد. در نهایت پارامترهای تأثیرگذار در حداکثر طول و عمق آبشستگی گودال برای هر دو پایه پل دایره­ای و مستطیلی نوک­تی­شناسایی و معرفی گردید.