بررسی غلظت‌های کلرید کادمیوم و کلرید کبالت بر برخی شاخص‌های میکروبی خاک تحت کشت گیاه مرزه

Abstract

در قرن بیستم، کاهش کیفیت و سلامت خاک به دلیل استفاده از منابع آبی بی‌کیفیت و آلوده به یک چالش اساسی تبدیل شده است. بر این اساس، غلظت‌های مختلف کلرید کبالت و کلرید کادمیوم آب آبیاری (صفر (شاهد)، 100، 200 و 400 میلی‌مولار) در دو آزمایش جداگانه به‌صورت طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در سال 1393 در گلخانه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه ایلام طی رشد رویشی گیاه دارویی مرزه (<em>Satureja hortensis </em>L.) در گلدان‌‌‌‌های پنج کیلوگرمی به ابعاد قطر دهانه 30 و ارتفاع 26 سانتی­متر بر برخی شاخص‌های میکروبی خاکدر طی دو ماه بررسی گردید. نتایج نشان داد بیشترین میزان تنفس پایه و تنفس برانگیخته در نمونه شاهد و کمترین میزان این دو شاخص نیز در غلظت 400 میلی‌مولار کلرید کادمیوم و کلرید کبالت برآورد گردید. از لحاظ کربن زیست‌توده میکروبی خاک، بیشترین (308 میلی‌گرم در کیلوگرم خاک) و کمترین (190 میلی‌گرم در کیلوگرم خاک) به ترتیب مربوط به شاهد و غلظت 400 میلی‌مولار از نمک کلرید کادمیوم بود. بیشترین (0/27 میلی‌گرم در کیلوگرم خاک) و کمترین (0/14 میلی‌گرم در کیلوگرم خاک) نیتروژن زیست‌توده میکروبی خاک به ترتیب در خاک شاهد و غلظت 400 میلی‌مولار کلرید کادمیوم مشاهده شد. هم­چنین کمترین نیتروژن زیست‌توده میکروبی (0/19 میلی‌گرم در کیلوگرم خاک) در غلظت 400 میلی‌مولار نمک کلرید کبالت به دست آمد. شاخص­های بهره میکروبی، ضریب متابولیکی و زیست‌توده میکروبی فعال در نمونه شاهد بیشترین مقدار بودند. در اثر آبیاری با غلظت­های مختلف کلرید کبالت نسبت کربن به نیتروژن زیست‌توده میکروبی افزایش یافت. افزایش غلظت­های کلرید کادمیوم و کلرید کبالت تأثیر منفی بر کیفیت میکروبی خاک را نشان داد که این امر توجه بیشتر به کیفیت آب آبیاری را برای سلامت و کیفیت جامعه میکروبی خاک و به‌تبع آن کیفیت و سلامت جامعه گیاهی و در نهایت سلامت و امنیت غذایی را نمایان می­سازد.