اثرات متقابل تنش قلیائیت، سالیسیلیک‌اسید و نوع خاک بر پارامترهای رشد گیاه ماش (Vigna radiata Wilczek)

Abstract

سالیسیلیک­اسید نقش حیاتی در افزایش مقاومت گیاهان در مقابل تنش ­قلیائیت دارد. در این تحقیق، اثرات متقابل تنش ­قلیائیت، سالیسیلیک­اسید و نوع خاک بر پارامتر­های رشدی گیاه ماش بررسی شد. آزمایش به صورت فاکتوریل، در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار، در گلخانه دانشگاه­ رازی اجرا گردید. تیمارها شامل تنش قلیائیت (نمک بیکربنات سدیم در سه سطح 0، 20 و 40 میلی­مولار)، سالیسیلیک­اسید در چهار سطح (0، 250، 500 و 750 میکرومولار) و دو نوع خاک بود. نتایج نشان ­داد که اگرچه تنش قلیائیت بطور معنی­داری ویژگی­های رشدی از قبیل ارتفاع بوته، نسبت وزن خشک اندام هوایی به ریشه، تعداد گره فعال ­ریشه، سطح برگ و محتوای نسبی­ آب‌ برگ را کاهش و مقدار پرولین را در سطح یک درصد افزایش داد، اما در مقابل، محلول­پاشی سالیسیلیک­اسید باعث تعدیل آن­ها شد. همچنین، به دلیل اختلاف ویژگی­ها، تفاوت معنی­داری بین دو نوع خاک از نظر کاهش اثرات تنش وجود داشت. به­طورکلی، غلظت 500 میکرومولار سالیسیلیک­اسید، به عنوان غلظت بهینه، توانست اثر منفی تنش­ شدید ­قلیائیت را خنثی سازد.