تعیین سطح بحرانی مس برای گیاه ذرت علوفه‌ای رقم 704 در برخی از خاک‌های استان آذربایجان شرقی

Abstract

اطلاع از سطح بحرانی مس در خاک و پاسخ‌های گیاه ذرت به مصرف آن می‌تواند کمک مؤثری در توصیه بهینه کود مس باشد. هدف این پژوهش تعیین سطح بحرانی مس برای گیاه ذرت در 21 نمونه خاک سطحی (0-30 سانتی‌متر) استان آذربایجان شرقی بود. طی آزمایش گلخانه­ای گیاه ذرت علوفه‌ای رقم 704<em>(</em><em>Zea mays </em>L<em>.</em><em>)</em> در دو سطح صفر و 5/7 میلی­گرم مس در کیلوگرم خاک از منبع سولفات مس در سه تکرار به‌صورت آزمایش فاکتوریل و در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی کشت شد. پس از طی شصت روز (پایان دوره رشد رویشی) شاخص کلروفیل برگ قبل از برداشت و وزن تر و خشک بخش هوایی و مقدار جذب مس بخش هوایی ذرت بعد از برداشت اندازه‌گیری شد. سطح بحرانی مس استخراج‌شده با عصاره­گیرهای DTPA-TEA و AB-DTPA و با استفاده از روش­های ترتیب ستونی پاسخ گیاه، تصویری و آماری کیت-نلسون و معادله میچرلیخ-بری محاسبه شد. با مصرف مس وزن خشک، غلظت و مقدار جذب مس بخش هوایی ذرت افزایش معنادار (p<0.05) نشان داد. سطح بحرانی مس در خاک­های موردمطالعه با­ عصاره­گیر DTPA-TEA برای دست­یابی به عملکرد نسبی 90 درصد به‌روش ترتیب ستونی پاسخ گیاه، نموداری کیت-نلسون و معادله میچرلیخ-بری به ترتیب 46/1، 1 و 70/1 میلی‌گرم بر کیلوگرم و با عصاره­گیر AB-DTPA به ترتیب 50/1، 80/1 و 94/2 میلی­گرم بر کیلوگرم بود و ضریب C میچرلیخ-بری با استفاده از عصاره­گیرهای مذکور به ترتیب 5874/0 و 3397/0 کیلوگرم خاک بر میلی­گرم مس محاسبه شد. روش آماری کیت-نلسون در تحقیق حاضر روشی مناسب برای تعیین سطح بحرانی مس نبود.