اثر تغییر اقلیم بر تبخیر-تعرق مرجع در استان مازندران

Abstract

انتشار گازهای گلخانه­ای باعث گرم شدن و تاثیر بر مولفه­­های آب و هوایی می­شود و در نتیجه نیاز آبی بخش کشاورزی را تحت تاثیر قرار می­دهد. این پژوهش با هدف شناخت تاثیر تغییرات آب و هوایی بر تبخیر-تعرق مرجع در استان مازندران انجام پذیرفت. برای این منظور داده­های اقلیمی ایستگاه­های هواشناسی قراخیل، بابلسر، نوشهر و رامسر، طی سال­های 2005-1985 استفاده شد. داده­های هواشناسی دوره آینده (2081-2006) با استفاده از مدل Can EMS2 و تحت سناریوهای RCP2.6، RCP4.5 و RCP8.5 برآورد شد و با استفاده از پارامترهای آب و هوایی، تبخیر-تعرق مرجع برای دوره­های آینده محاسبه شد. برای ریزمقیاس نمایی پارامترهای اقلیمی از مدل SVM استفاده گردید. نتایج نشان داد دمای بیشینه و دمای کمینه طی دوره آتی افزایش خواهد یافت و دمای بیشینه سالانه در ایستگاه­های هواشناسی منتخب تحت سناریوهای اقلیمی RCP2.6، RCP4.5 و RCP8.5 به­ترتیب 5/1، 2 و 3 درجه سانتی­گراد افزایش خواهد یافت. دمای کمینه در ایستگاه­های منتخب تحت سناریوهای اقلیمی RCP2.6، RCP4.5 و RCP8.5 به ترتیب 8/3، 7/5 و 7/5 درجه سانتی­گراد افزایش خواهد یافت. همچنین بارش طی دوره­های آتی در ایستگاه­های هواشناسی منتخب بین 8 تا 29 درصد کاهش می­یابد. نتایج نشان می­دهد در تمام ایستگاه­های هواشناسی در بعضی از ماه­ها افزایش و در بعضی از ماه­ها کاهش تبخیر-تعرق مرجع نسبت به دوره پایه وجود دارد. بیشترین افزایش دمای بیشینه تحت سناریوهای مختلف اقلیمی در ماه مارس بین 4/1 تا 4/6 درجه سانتی­گراد در ایستگاه هواشناسی بابلسر اتفاق خواهد افتاد و بیشترین افزایش دمای کمینه تحت سناریوهای مختلف اقلیمی بین 8/3 تا 7/5 درجه سانتی­گراد در ماه فوریه در ایستگاه هواشناسی قراخیل رخ می­دهد. نتایج نشان داد، بیشترین و کمترین درصد تغییرات تبخیر-تعرق مرجع، به ترتیب در ماه­های اکتبر و مارس رخ خواهد داد. بررسی تبخیر-تعرق مرجع در ایستگاه­های منتخب نشان می­دهد، درصد تغییرات تبخیر-تعرق مرجع در ماه­های مختلف، بین 1/16- تا 7/25 درصد متغییر است، که بیشترین افزایش و کاهش تغییرات تبخیر-تعرق مرجع به­ترتیب در ایستگاه رامسر و قراخیل رخ خواهد داد.