ارزیابی پارامتر تابش خورشیدی ورودی به زمین حاصل از مدل‌های تجربی و ماهواره‌ای

Abstract

یکی از مهم‌ترین فرآیندهای انتقال آب و انرژی در چرخه هیدرولوژیکی، تبخیر-تعرق است و تابش خورشیدی انرژی لازم برای انجام این فرآیند را تأمین می‌کند. درنتیجه تخمین هرچه دقیق‌تر میزان تبخیر-تعرق به تخمین دقیق میزان تابش خورشیدی وابسته است. این تحقیق با هدف ارزیابی میزان تابش خورشیدی در سطح زمین حاصل از سه روش معادلات تجربی (مدل‌های آنگستروم و هارگریوز-سامانی) مدل‌های فیزیکی داده‌گواری شده (GLDAS/Noah، NCEP/NCAR)و مشاهدات ماهواره‌ای (CM-SAF)با استفاده از اندازه‌گیری‌های زمینی صورت گرفته است. نتایج این تحقیق نشان داد مدل کالیبره شده آنگستروم با ضریب تبیین برابر با 9/0 و SEEبرابر با 58/2 بهترین عملکرد را داشته است. اما دقت این مدل وابسته به روش کالیبراسیون و وجود داده‌های ساعات آفتابی است. محصول تابش سطح زمین مستخرج از GLDAS/Noah با ضریب تبیین و SEEبه ترتیب برابر با 87/0 و 5/3 بهترین کارایی را بعد از مدل واسنجی شده آنگستروم داشت. مدل GLDAS/Noahبا وجود برآورد 2/10 درصدی تابش خورشیدی بیش از اندازه‌گیری زمینی، در مناطقی که کمبود داده هواشناسی وجود دارد می‌تواند کارایی بسیار خوبی داشته باشد.