تأثیر مصرف توأم آرسنیک و فسفر بر ویژگی‌های رشد و جذب آرسنیک و فسفر توسط گندم و گل جعفری

Abstract

نگرانی در زمینة آلودگی خاک‌ها و گیاهان به آرسنیک در دنیا رو به افزایش است و برهم‌کنش آرسنیک با فسفر، به دلیل تشابه در ویژگی‌های شیمیایی، گزارش شده است. تحقیق حاضر به‌صورت فاکتوریل و در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار در شرایط گلخانه‌‌ای در یک خاک آهکی انجام گرفت. فاکتورها شامل غلظت آرسنیک در سه سطح (0 و 50 و 100 میلی‌گرم بر کیلوگرم خاک) از منبع سدیم آرسنات و فسفر نیز در سه سطح (0 و 20 و 40 میلی‌گرم بر کیلوگرم خاک) از منبع منوکلسیم فسفات و گیاهان گندم و گل جعفری بودند. بعد از 90 روز وزن خشک بخش هوایی و ریشه، شاخص کلروفیل برگ، و غلظت و مقدار جذب آرسنیک و فسفر اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد با افزایش سطوح آرسنیک وزن خشک بخش هوایی و ریشه شاخص کلروفیل برگ و کارایی مصرف آب در هر دو گیاه کاهش می‌یابد. با افزایش سطوح آرسنیک در خاک غلظت و مقدار جذب آرسنیک در ریشه و اندام هوایی گندم و گل جعفری افزایش ولی غلظت و مقدار جذب فسفر کاهش یافت. همچنین فاکتور انتقال آرسنیک در گندم با افزایش سطوح آرسنیک کاهش ولی در گل جعفری افزایش یافت. فاکتور انتقال فسفر نیز با افزایش سطوح آرسنیک در هر دو گیاه کاهش یافت.