مقایسه عملکرد دو مدل‌‌ شبیه‌سازی فیزیکی و رگرسیونی برای برآورد دمای خاک زیر پوشش چمن در اقلیم کرج

Abstract

آورد و پیش‌یابی دمای خاک با توجه به کمبود اندازه‌گیری‌های مستقیم در مزرعه و تأثیر آن در مدیریت و برنامه‌ریزی آبیاری حائز اهمیت است. در این پژوهش، کارایی مدل شبیه‌سازی COUP در مقایسه با مدل رگرسیونی چندمتغیره جهت برآورد دمای خاک در شرایط مزرعه‌ای زیر پوشش چمن ارزیابی شد. برای اجرای مدل COUP، متغیر‌های مورد نیاز در مقیاس زمانی روزانه جمع‌آوری و دمای خاک در اعماق 10، 30، 50، و 70 سانتی‌متری اندازه‌گیری شد. نتایج اجرای شبیه‌سازی و خروجی مدل رگرسیونی به روش گام‌به‌گام مقایسه و تحلیل شد. ضریب تعیین رابطة رگرسیونی حاکی از دقت پیش‌یابی‌هاست. بیشترین ضریب تعیین (R²) مربوط به عمق 70 سانتی‌متری خاک بود. همچنین بالاترین همبستگی بین دمای خاک و دمای کمینه بود که می‌تواند ناشی از اثر تلفات تابشی شبانة خاک باشد. ضرایب همبستگی متغیرهای هواشناسی با دمای خاک در همة عمق‌ها معنادار بودند. با لحاظ‌شدن متغیرهای مؤثر بر تابش دریافتی (ارتفاع گیاه و نمایة سطح برگ) و تغییرات رطوبتی خاک، پیش‌بینی دمای اعماق خاک از دقت بیشتری برخوردار شد.