واسنجی روش منحنی سنجه در برآورد میزان رسوبات حوضة قزل‌اوزن بر اساس داده‌های سد سفیدرود

Abstract

رسوب‌گذاری در مخازن سبب کاهش حجم ذخیره و بروز مشکلات عدیده‌ در بهره‌برداری از سدها می‌شود. محاسبة حجم دقیق رسوبات وارد به مخزن برای طراحی مناسب سد و مدیریت بهینة مخزن سد در دورة بهره‌برداری الزامی است. در این تحقیق از داده‌های میدانی درازمدت سد سفیدرود به‌منزلة نقطة بررسی حوضة قزل‌اوزن استفاده شد. مقادیر محاسباتی رسوب به‌روش منحنی سنجه و اصلاحی FAO با حجم واقعی رسوبات (به‌دست‌آمده از هیدروگرافی مخزن) به‌منظور ارزیابی و واسنجی روابط محاسباتی مقایسه شد. نتایج نشان داد روش منحنی سنجه میزان رسوبات را کم برآورد می‌کند (تقریباً نصف مقدار رسوبات واقعی)؛ در حالی که برآورد روش اصلاحی FAO حدود 10 برابر مقدار واقعی رسوبات است. بررسی‌ها نشان می‌دهد ضریب اصلاحی 2 برای تعدیل روش منحنی سنجه در حوضة قزل‌اوزن نتایج معقولی ارائه می‌کند. ازاین‌رو، این ضریب برای کاربردهای میدانی در این حوضة آبریز پیشنهاد می‌شود. به بیان دیگر، میزان رسوبات محاسباتی به‌روش معمول منحنی سنجه باید دوبرابر شود تا مقدار واقعی رسوب در حوضة قزل‌اوزن به‌دست آید.