ارزیابی روش‌های عصاره‌گیری تعیین آهن قابل‌استفاده گیاه ذرت در خاک‌های آهکی استان آذربایجان شرقی

Abstract

این تحقیق برای ارزیابی روش­های عصاره­گیری آهن قابل‌استفاده گیاه ذرت در خاک و اندازه‌گیری آهن فعال گیاه کشت شده در 21 نوع خاک آهکی سطحی از استان آذربایجان شرقی انجام گرفت. در یک آزمایش گلخانه­ای در خاک‌های مورد مطالعه با سه تکرار گیاه ذرت (<em>Zea mays</em> L.) رقم سینگل کراس 704 کشت شد. پس از 60 روز شاخساره و ریشه ذرت برداشت شد. نتایج نشان داد که‌ آهن عصاره‌گیری شده از خاک توسط روش‌های DTPA و AB-DTPA بالاترین ضریب همبستگی را با شاخص­های رشد ذرت مانند وزن تر و خشک، غلظت آهن فعال در شاخساره، شاخص کلروفیل برگ‌ها، مقدار جذب آهن شاخساره و برخی ویژگی­های فیزیکی و شیمیایی خاک‌ها داشتند. روش AB-DTPA به‌دلیل ضریب همبستگی بالاتر نسبت به روش DTPA و عصاره­گیری هم‌زمان چندین عنصر، به‌عنوان عصاره­گیر برتر انتخاب شد. به‌طور میانگین AC-EDTA کمترین مقدار و روش اگزالات آمونیوم سریع بیشترین مقدار آهن را از خاک استخراج کردند. برای اندازه­گیری غلظت آهن فعال گیاه ذرت هر دو روش ارتوفنانترولین %5/1 و HCl یک نرمال مناسب تشخیص داده شدند. بین آهن فعال اندازه­گیری شده توسط ارتوفنانترولین با آهن فعال اندازه­گیری شده توسط HCl ضریب همبستگی خطی معنی­دار مشاهده شد (^**66/0 r =، 01/0p<)، اما روش ارتوفنانترولین به دلیل همبستگی نزدیک‌تر با شاخص­های رشد گیاه و آهن قابل‌استفاده خاک عصاره­گیری شده با روش‌های DTPA و AB-DTPA نسبت به روش HCl برتر شناخته شد