اثر دور آبیاری برعملکرد و اجزای عملکرد ارقام جدید ذرت دانه‌ای

Abstract

به منظور بررسی تأثیر دور آبیاری بر کارایی مصرف آب، عملکرد، اجزای عملکرد و نیز تعیین مناسب­ترین رقم ذرت، آزمایشی به صورت کرت­های یک‌بار خردشده در قالب طرح آماری بلوک­های کامل تصادفی با چهار تکرار برای دو سال زراعی (1395-1393) در ایستگاه تحقیقات کشاورزی بهبهان اجرا گردید. فاکتور اصلی تنش خشکی شامل آبیاری بعد از 100 و 200 میلی­متر تبخیر از تشت کلاس A و فاکتور فرعی، رقم در چهار سطح شامل Karoon 701، S.C Mobin، S.C 704 و PH1 بودند. بعد از سبز شدن کامل مزرعه در روزهایی که مجموع تبخیر از تشت کلاس A به 100 و 200 میلی­متر می­رسید، با نمونه‌برداری از خاک و تعیین رطوبت موجود جهت رساندن رطوبت خاک به ظرفیت مزرعه با توجه به مساحت هر کرت فرعی حجم آب آبیاری محاسبه و به ­وسیله کنتور به هر کرت فرعی داده شد. مقایسه میانگین تیمارهای دور آبیاری نشان داد که تیمار 100 میلی­متر تبخیر از تشت کلاس A در تمام صفات برتری معنی‌داری نسبت به تیمار 200 میلی­متر تبخیر از تشت کلاس A داشت. عملکرد ذرت در تیمار تنش (200 میلی­متر) نسبت به تیمار فاقد تنش (100 میلی­متر) کاهشی معادل 7/16 درصد را نشان داد. به ازای هر 1 سانتی­متر کاهش مصرف آب در هکتار، عملکرد ذرت 164 کیلوگرم در هکتار کاهش یافت. ظهور زودتر بلال در رقم PH1 موجب زودرس شدن رقم و کاهش طول دوره رشد آن شده است که منجر به کاهش مصرف آب و فرصت بیش­تر برای تهیه زمین جهت کشت بعدی می­شود. مقایسه میانگین صفات در اثرات متقابل آبیاری و رقم نشان داد که تیمار 100 میلی­متر تبخیر از تشت کلاس A و رقم PH1 به ترتیب با عملکرد دانه و کارایی مصرف آبی معادل 5/7143 کیلوگرم در هکتار و 353/1 کیلوگرم بر مترمکعب تیمار برتر باشد. نتایج ضریب همبستگی پیرسون نشان داد هرچه اجزای عملکرد افزایش یابند، عملکرد دانه و کارایی مصرف آب نیز بیشتر می­شوند و برعکس.