بررسی اثر کیفیت آب بر روند سدیم زدایی خاک های سنگین با آبشویی پیوسته

Abstract

حجم قابل توجهی زهاب در شبکه‏های آبیاری و زهکشی خوزستان تولید می‏شود که مدیریت و استفادة مجدد از آن‌ها ضروری است. یکی از راه‏های استفادة مجدد از زهاب‏ها استفاده از آن‏ها در آبشویی اراضی است. با هدف بررسی قابلیت کاربرد زهاب بر سدیم‏‏زدایی از خاک‏های رسی این منطقه، آزمایش‏های آبشویی در کرت‏هایی با ابعاد 5_/1×5_/1 متر در اراضی کشت و صنعت نیشکر سلمان فارسی انجام شد. سه کیفیت آب با هدایت‏ الکتریکی 61_/2 (آب تازة رودخانة کارون)، 0_/6، و 0_/9 دسی‏زیمنس بر متر (مخلوط زهاب این کشت و صنعت با آب رودخانة کارون) به صورت سه تیمار به نام‏های، به ترتیب، T1، T2، و T3 با روش آبشویی پیوسته (کاربرد 30، 60، 120 سانتی‏متر آب) با شش تکرار به روش بلوک‏های کامل تصادفی در این پژوهش بررسی شد. نتایج نشان داد با افزایش شوری آب آبشویی روند سدیم‏زدایی کندتر می‌شود. ولی استفاده از زهاب‏های شور تا حد 6 دسی‏زیمنس بر متر موجب افزایش مقدار کلسیم و منیزیمِ خاک پس از آبشویی می‌شود. نسبت جذب سدیم در لایة 0 تا 30 سانتی‏متری خاک، که قبل از آبشویی 84 میلی‏اکی والان در لیتر به توان یک‌دوم بود، پس از اعمال تیمارهای T1 تا T3 به ترتیب به 9، 10، و 18 میلی‏اکی والان در لیتر به توان یک‌دوم رسید. بنابراین، مشکل سدیمی در این لایه با آبشویی با زهاب دارای شوری 6 دسی‏زیمنس بر متر برطرف می‏شود و برای این کار به استفاده از آب شیرین نیازی نیست. واکنش خاک بررسی‌شده، چه قبل از آبشویی و چه بعد از آن، در محدودة قلیایی قرار نگرفت.