بررسی اثر کیفیت شیمیایی رطوبت اولیه بر خواص مکانیکی یک خاک متورم شونده در چرخه‏ های تر و خشک

Abstract

خاک‏های متورم‌شونده از خاک‏های مشکل‌آفرین در پروژه‏های عمرانی محسوب می‏شوند. این دسته خاک‏ها با جذب آب متورم و با ازدست‌دادن آن منقبض می‏شوند. پدیدة تر و خشک شدن این خاک‏ها را اصطلاحاً چرخه‏های تر و خشک می‌نامند. در این پژوهش تأثیر کیفیت شیمیایی آب منفذی بر پتانسیل تورمی و انقباضی یک خاک متورم‌شونده بررسی شد. سی و سه نمونة‏ آزمایشگاهی با آب مقطر، محلول سدیم‏ کلرید (با غلظت 50 گرم بر لیتر)، و کلسیم کلرید (با غلظت 250 گرم بر لیتر) به روش استاتیکی تهیه شد. آزمایش‏ها در یک دستگاه تحکیم اصلاح‌شده، تحت سر بار 10 کیلوپاسکال، صورت پذیرفت و هنگام اعمال چرخة تر استغراق نمونه‏ها به وسیلة آب مقطر انجام شد. نتایج نشان داد پتانسیل تورمی نمونة‏ تهیه‌شده با محلول کلسیم کلرید بیشتر از نمونه‏های تهیه‌شده با آب مقطر و محلول سدیم کلرید است و مقدار پتانسیل تورمی و انقباضی در این نمونه‏ها بعد از گذشت تقریباً پنج چرخه برای آب مقطر و سدیم کلرید و سه چرخه برای کلسیم کلرید به حالت تعادل می‏رسد. از سویی نتایج اندازه‏گیری تغییرات حجم ویژه و وزن واحد حجم خشک نمونه‏های مختلف با آب منفذی متفاوت نشان داد مقادیر آن‏ها نیز با افزایش چرخه‏های متوالی تر و خشک به مقدار نسبتاً ثابتی می‏رسد.