تغییر ویژگی‌های آزادشدن مس در ریزوسفر گندم تعدادی از خاک‌های آهکی

Abstract

ریزوسفر ناحیه‌ای کوچک با خصوصیات شیمیایی، بیولوژیکی و فیزیکی متفاوت از تودۀ خاک است. اطلاعات دربارة اثر ریزوسفر بر آزادشدن مس کم است. در این تحقیق سرعت آزادشدن مس در ریزوسفر گندم^{^[1]} در دَه خاک آهکی، با استفاده از ریشه‌دان (رایزوباکس)، در شرایط گل‌خانه بررسی شد. سینتیک آزادسازی مس از طریق عصاره‌گیری خاک با استفاده از DTPA-TEA در دمای 1± 25 درجة سلسیوس به‌مدت 1 تا 504 ساعت مطالعه شد. همچنین مقدار مس قابل استفاده با عصاره‌گیرهای شیمیایی (AB-DTPA، DTPA-TEA و مهلیچ 3) برآورد شد. نتایج نشان داد مقدار مس قابل استفاده در خاک‌های ریزوسفری کمتر از خاک‌های غیرریزوسفری است. همچنین مقدار مس تجمعی آزادشده در خاک‌های ریزوسفر به‌صورت معنا‌داری (05/0P<) کمتر از خاک‌های غیرریزوسفری بود. مس آزادشده از خاک‌های ریزوسفری در دامنة 88/4 تا 66/10 میلی‌گرم در کیلوگرم و در خاک‌های غیرریزوسفری در دامنة 38/6 تا 08/12 میلی‌گرم در کیلوگرم بود. نتایج نشان داد معادله‌های انتشار پارابولیکی مرتبة اول و تابع توانی توانایی توصیف سرعت آزادشدن مس در خاک‌های ریزوسفر و غیرریزوسفر را دارند. همچنین سرعت آزادشدن مس در خاک ریزوسفری کمتر از خاک غیرریزوسفری بود. در خاک‌های ریزوسفری و غیرریزوسفری ویژگی‌های آزادشدن مس با مس عصاره‌گیری‌شده با استفاده از عصاره‌گیرهای شیمیایی همبستگی معنا‌داری (05/0P<) داشتند. همچنین ضریب سرعت (R) در معادلة انتشار پارابولیکی در خاک ریزوسفری همبستگی معناداری (05/0P<) با غلظت مس در بخش هوایی گندم داشت. نتایج نشان داد ویژگی‌های آزادشدن مس در خاک ریزوسفری متفاوت از خاک‌های غیرریزوسفری است. <br /><br clear="all" /> <br /> <br />Triticum aestivum. L.1