انجام توصیه کودی پتاسیم با استفاده از معادله میچرلیخ– بری در برخی از مزارع گندم آبی استان کرمانشاه

Abstract

به منظور تعیین ضرایب c1 و c، حد بحرانی پتاسیم، عملکرد نسبی و توصیه کودی با استفاده از معادله میچرلیخ – بری (MB) برای پتاسیم در12 مزرعه گندم (Triticum aestivum L.)، آزمایشی شامل پنج تیمار کودی، در سه تکرار و در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در مزارع زارعین شهرستان سرپل‌ذهاب استان کرمانشاه در سال زراعی 87-1386 اجرا شد. تیمارهای کودی عبارت بودند از تیمار اول= عرف زارع (NP )؛ تیمار دوم= مصرف تمامی کود‌ها بر مبنای آزمون خاک بدون پتاسیم (شاهد)؛ تیمار سوم= تیمار دوم + 100 کیلوگرم در هکتار کلرید پتاسیم (MOP) قبل از کاشت؛ تیمار چهارم= تیمار دوم + 200 کیلوگرم در هکتار MOP در دو مرحله ( قبل از کاشت و زمان پنجه‌دهی) و تیمار پنجم= تیمار دوم + 300 کیلوگرم در هکتار MOP در سه مرحله (قبل از کاشت + پنجه‌دهی و ساقه رفتن). میانگین ضرایب به عنوان ضرایب متغیر خاک (c1) و کود (c) منطقه در نظر گرفته شد. در این تحقیق ضریب c1 برای 11 مزرعه برابر 0020/0 و حد بحرانی پتاسیم برای حصول به 85 درصد حداکثر عملکرد تحت شرایط آزاد بودن قیمت کودها برابر 115، لیکن در شرایط فعلی که کودهای پتاسیمی یارانه‌ای (ارزان) هستند، برای حصول به 95 درصد حداکثر عملکرد ( نیل به تولید پایدار، تأمین امنیت غذایی و اقتصادی بودن تولید گندم) برابر180 میلی‌گرم در کیلوگرم بدست آمد. با عنایت به نتایج حاصله از این آزمایش مزرعه‌ای، پس از تعیین ضریب c1، می‌توان احتمال وقوع الف) عملکرد هکتاری دانه گندم بدون آنکه گندم‌کار کودی را مصرف نموده باشد، ب) میزان افزایش عملکرد هکتاری به‌ ازای افزایش مقدار معینی کود و ج) عملکرد اقتصادی کود را پیش‌بینی‌ نمود. بدیهی است با علم به کاربردهای فراوان این معادله، مدیران آزمایشگاههای خصوصی برای انجام توصیه بهینه کودی ابزار خوبی را در دست خواهند داشت. انجام تحقیقات بیشتر در این خصوص برای مناطق و محصولات مختلف زراعی، پیشنهاد می‌گردد.