عوامل محیطی موثر بر جوانه زنی بذر جو موشی در جنوب استان خوزستان-ایران

Abstract

جوموشی، علف هرزی یکساله از خانوادۀ گندمیان، در مزارع گندم استان خراسان جنوبی به وفور یافت شده و کنترل آن در برخی مزارع بسیار مشکل است. شناخت اکولوژی جوانه‌زنی این علف‌هرز به توسعۀ برنامه‌های کنترل آن کمک خواهد کرد. اثرات عوامل محیطی مختلف بر جوانه‌زنی و سبز شدن جوموشی در آزمایشگاه مورد تحقیق قرار گرفت. اگر چه در شوری معادل 160 میلی‌مولار کلرور سدیم، میزان جوانه‌زنی بیش از 85 درصد بود، افزایش سطح شوری از آن به بعد منجر به کاهش قابل ملاحظه‌ای در جوانه‌زنی گردید، به طوری که در شوری 320 میلی‌مولار، میزان جوانه‌زنی به 3 درصد کاهش یافت. افزایش پتانسیل اسمزی از صفر به 8/0- مگاپاسکال، منجر به کاهش جوانه‌زنی به میزان 80 درصد گردید. جوانه‌زنی جوموشی به وسیلۀ pH تحت تأثیر قرار نگرفت و در دامنۀ pH از 4 تا 10 در حدود 90 درصد باقی ماند. آزمایش عمق سبز شدن نشان داد که حداکثر سبز شدن این علف‌هرز از بذور سطح خاک حاصل شد (86 درصد) و هیچ گیاهچه‌ای از بذور دفن شده در عمق 10 سانتیمتری خاک سبز نشد. قابلیت جوانه‌زنی بالای جوموشی تحت شرایط محیطی متفاوت ممکن است تا حد زیادی در موفقیت این علف هرز به عنوان یک گونۀ مشکل‌ساز در مزارع گندم منطقه سهیم باشد.