بررسی تراکم و غالبیت علف های هرز مزارع جو استان آذربایجان شرقی

Abstract

به منظور شناسایی و تعیین تراکم و غالبیت علف های هرز مزارع جو در استان آذربایجان شرقی، 80 مزرعه جو در 19 شهرستان استان در سال های 1388-1387 بررسی شد. در مجموع، تعداد 219 گونه علف هرز از 36 خانواده گیاهی در مزارع جو استان شناسایی شد. 107 گونه در بیش از سه شهرستان و 120 گونه در بیش از سه مزرعه از مزارع جو استان حضور داشتند. از نظر تراکم، شهرستان های قره آغاج،‌ مراغه و ملکان به ترتیب با 82/20، 17/22 و 18/22 بوته در مترمربع کمترین و شهرستان های ورزقان، سراب و بناب بترتیب با 77/91، 61/85 و 97/82 بوته در مترمربع بیشترین تراکم علف‌های هرز را داشتند. از 219 گونه شناسایی شده، 116 گونه (97/52%) به چهار خانواده کاسنی (<em>Asteraceae</em>)، شب بو (<em>Brassicaceae</em>)، گرامینه (<em>Poaceae</em>) و بقولات (<em>Fabaceae</em>) تعلق داشتند. این چهار خانواده به ترتیب با 42، 30، 24 و 20 گونه بیشترین تنوع در مزارع جو در سطح استان را داشتند. از نظر شاخص وفور (AI)، علف‌های هرز هفت بند (<em>Polygonum aviculare</em>)، پیچک صحرائی (<em>Convolvulus arvensis</em>) و بی تی راخ (<em>Gallium tricornutum</em>) به ترتیب به عنوان علف های هرز غالب مزارع جو استان آذربایجان شرقی شناخته شدند. شهرستان های هشترود، کلیبر و جلفا به ترتیب با 93، 87 و 82 گونه بیشترین تنوع (غنای گونه‌ای) و شهرستان های ملکان، قره آغاج و عجب شیر به ترتیب با 10، 21 و 22 گونه کمترین تنوع را داشتند.