مدلسازی برهمکنش کود نیتروژن و علف‌کش بر علف‌‌های‌‌هرز تاتوره (Datura stramonium L.) و تاج‌خروس ریشه قرمز (Amaranthus retroflexus L.)

Abstract

به منظور انتخاب مدل ترکیبی مناسب در توصیف ارتباط بین واکنش به دز علف‌کش نیکوسولفورون و سطوح کودی نیتروژن در پیش‌بینی کنترل علف‌های‌هرز تاتوره و تاج‌خروس ریشه‌قرمز، آزمایشی در قالب طرح فاکتوریل بر پایه کاملاً تصادفی با سه تکرار در گلخانه تحقیقاتی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران (کرج) در سال 1388 انجام شد. نیتروژن در چهار سطح (0، 90، 180 و 360 کیلوگرم در هکتار کود اوره) و علف‌کش نیکوسولفورون در پنج سطح (0، 5/0، 1، 5/1 و 2 لیتر در هکتار) بکار برده شدند. آنالیز واریانس حاکی از تفاوت معنی‌دار تیمارهای کود، علف‌کش و اثرات متقابل بین کود و علف‌کش بر روی زیست توده هر دو علف‌هرز بود. منحنی استاندارد واکنش به دز بعنوان مدل پایه در نظر گرفته شد و سپس کارآیی این مدل در تعیین زیست توده علف‌هرز با کاربرد سطوح علف‌کش در هر سطح کودی بررسی گردید تا صحت این انتخاب تأیید گردد. برای تعیین ارتباط هر یک از پارامترهای مدل پایه با سطوح کودی، مدل‌های ممکن مورد بررسی قرار گرفت و مدل‌های مناسب بعنوان زیر مدل در مدل پایه قرار داده شدند تا در نهایت، مدل ترکیبی نهایی ارائه گردید. زیست توده این دو علف‌هرز در تیمار بدون علف‌کش با افزایش کود، رفتار متفاوتی از خود نشان داد. روند این تغییرات در سطوح مختلف کودی با مدل‌های خطی و کوآدراتیک، بترتیب در مورد تاج‌خروس و تاتوره توصیف شده بود. افزایش نیتروژن در تاتوره، واکنش به دز علف‌کش را تغییری نداد، زیرا پارامترهای شیب منحنی و دز مورد نیاز برای 50% کاهش زیست توده علف‌هرز تاتوره رفتار مشخصی با افزایش کود نیتروژن از خود نشان نداده و لذا منحنی استاندارد واکنش به دز با این دو پارامتر ثابت، بهترین توصیف‌ زیست توده تاتوره زمانیکه تحت تأثیر کود و علف‌کش قرار می‌گیرند، می‌باشد. ولی منحنی استاندارد واکنش به دز تاج‌خروس با جایگذاری پارامترهای شیب منحنی و دز مورد نیاز برای 50% کاهش زیست توده این علف‌هرز، بترتیب با مدل نمایی و خطی تصحیح شده بود. مدل‌های نهایی ارائه شده قادر به پیش‌بینی زیست توده این دو علف‌هرز زمانیکه تحت تأثیر دزهای علف‌کش و کود نیتروژن قرار دارند، می‌باشند