تاثیر سس زراعی (Cuscuta campestris) بر برخی ویژگی‌های فیزیولوژیکی و عملکرد چغندر‌قند (Beta vulgaris)

Abstract

استان آذریابجان غربی به دلیل دارا بودن شرایط مطلوب آب وهوایی، دومین قطب تولید چغندر‌قند در ایران می‌باشد. علف‌های‌هرز بخصوص سس زراعی یکی از مهم‌ترین عوامل تاثیرگذار بر کاهش عملکرد کمی و کیفی چغندرقند می‌باشند. به منظور ارزیابی تاثیر سس زراعی بر رنگیزه‌های فتوسنتزی و عملکرد کمی وکیفی چغندرقند، آزمایشی با استفاده از آزمون t جفت شده در سال زراعی 1393 در چهار مزرعه در شهرستان ارومیه انجام شد. مزارع مورد مطالعه تاریخ کاشت یکسان (دهه سوم فروردین ماه)، تراکم یکنواخت (8 بوته در مترمربع) و رقم یکسان (اکباتان) داشتند. در این آزمایش از هر مزرعه، 30 بوته سالم و 30 بوته آلوده به سس انتخاب شدند. ویژگی‌های فیزیولوژیک و عملکرد به ترتیب در مرحله استقرار بوته (12-8 برگی) و در زمان برداشت مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج نشان دادند که سس زراعی اثرات منفی برکارآئی فتوسنتزی برگ‌های چغندرقند داشتند، به طوری که کلروفیل <em>a</em>، <em>b</em> و کلروفیل کل به ترتیب 38، 18 و 30 درصد کاهش یافتند، ولی کاروتن تغییر معنی‌داری نداشت. از طرف دیگر صفات عملکرد ریشه 25 درصد، قند 8/1 درصد، عملکرد قند ناخالص 3/24 درصد، عملکرد قند خالص 5/18 درصد و وزن خشک اندام‌های هوایی 18 درصد کاهش یافتند. همچنین نتایج ناخالصی‌های ریشه نشان داد که سس زراعی نیتروژن و سدیم را افزایش داد (به ترتیب 3/37 و 2/28 درصد) و پتاسیم تغییر معنی‌داری نداشت.