کنترل شیمیایی علف‌هرز آبزی سنبل‌آبی (Eichhornia crassipes)

Abstract

سنبل‌آبی، مهمترین علف‌هرز مهاجم آبزی دنیا است. این علف‌هرز، در کمتر از دو دهه پس از ورود به ایران به‌طور گسترده‌ای در اکوسیستم‌های آبی شمال کشور گسترش یافته است. جهت معرفی علف‌کش‌های مناسب برای کنترل شیمیایی این علف‌هرز، دو آزمایش گلدانی در مؤسسه تحقیقات برنج کشور، در سال 1395 و 1396 اجرا شد. آزمایش اول، با هدف غربال علف‌کش‌ها جهت شناسایی ترکیبات مؤثر در کنترل سنبل‌آبی انجام شد. نتایج ارزیابی‌های چشمی نشان داد که از بین 21 علف‌کش مورد بررسی، 15 علف‌کش دارای کمتر از 16 درصد و شش علف‌کش دارای بیش از 30 درصد کارایی در کنترل سنبل‌آبی بودند. آزمایش دوم با علف‌کش‌های دارای بیشترین کارایی در آزمایش نخست و با دز مورد بررسی در آزمایش اول و دز دو برابر اجرا شد. نتایج نشان داد که علف‌کش‌های یو46-دیفلوئید (2,4-D, SL 72%, 2160 g ai/ha)، یو46-کامبیفلوئید (2,4-D + MCPA, SL 67.5%, 2700 g ai/ha)، دی‌آلن‌سوپر (2,4-D + Dicamba, SL 46.4%, 1856 g ai/ha)، رانداپ (Glyphosate, SL 41%, 1640 g ai/ha)، نومینی (Bispyribac sodium, SC 10%, 50 g ai/ha) و کلین‌وید (Bispyribac sodium, SC 40%, 80, g ai/ha) در دز دو برابر، به‌ترتیب دارای 75، 93، 81، 93، 91 و 100 درصد کارایی در کنترل سنبل‌آبی بودند. از بین علف‌کش‌های فوق، تأثیر بازدارندگی بیس‌پایریباک‌ سدیم (نومینی و کلین‌وید) بر زیست‌توده، سطح‌برگ و تکثیر گیاهچه‌های سنبل‌آبی در دزهای مورد بررسی، مشابه و یا بیشتر از دیگر علف‌کش‌ها بود؛ بنابراین بیس‌پایریباک ‌سدیم به‌عنوان علف‌کش مجاز اکوسیستم‌های آبی، انتخابی برنج و فاقد تأثیر سوء برروی ماهی، برای کنترل شیمیایی سنبل‌آبی توصیه می‌شود.