شایستگی نسبی بیوتیپ ‏های دم‌روباهی‌کشیده (Alopecurus myosuroides) حساس و مقاوم به علف‌کش های بازدارنده آنزیم‌استیل‌کوآنزیم‌آ‌کربوکسیلاز: جوانه‏زنی و رشدگیاهچه در شرایط تنش شوری و خشکی

Abstract

به منظور آزمودن فرضیه بیشتر بودن هزینه شایستگی مقاومت به علف‌کش‌ها در شرایط تنش، دو بیوتیپ حساس و مقاوم به علف‌کش‌های بازندارنده آنزیم استیل کوآنزیم آ کربوکسیلاز، با پس­زمینه ژنتیکی همگن، از بین یک جمعیت دم­روباهی­کشیده <br /> (<em>A. myosuroide<strong>s</strong></em>)با ساز وکار مقاومت به غیر محل هدف، ایزوله شدند. ایزوله‌سازی بیوتیپ‌ها در گروه اگرواکولوژی دانشگاه آرهوس دانمارک و ارزیابی شایستگی، در گروه زراعت دانشگاه تربیت‌ مدرس تهران در سال 1395 و 1396 انجام شدند. بیشینه جوانه­زنی تجمعی (<em>G_max</em>) و زمان رسیدن <em>به </em>50 درصدبیشینه جوانه­زنی (G₅₀) برای بیوتیپ‌های حساس و مقاوم به علف­کش، تحت شرایط تنش(خشکی 8/0- مگاپاسکال، شوری 16 دسی‌زیمنس بر متر) و عدم تنش محاسبه شد. همچنین، رشد گیاهچه ­پیش ­از ­رویش، برای هر دو بیوتیپ در شرایط بدون تنش اندازه‌گیری شد. در شرایط عدم تنش، اختلاف معنی­داری بین دو جمعیت از نظرحداکثر جوانه‌زنی وجود نداشت امادر شرایط تنش شوری و خشکی، حداکثر جوانه‌زنی بیوتیپ مقاوم، به‌ترتیب 28 و 49 درصد کمتر از بیوتیپ حساس بود. همچنین در تمام شرایط­ (تنش شوری، خشکی وعدم تنش)، بیوتیپ مقاوم به علف­کش نسبت به بیوتیپ حساس دیرتر (بین هفت تا 16 ساعت) جوانه زد یعنی زمان لازم برای رسیدن به 50 درصد جوانه‌زنی در آنبالاتر بود. ارزیابی رشد گیاهچه پیش­ از ­سبز­شدن نشان داد که هر دو بیوتیپ از نظر طول ساقه­چه و ریشه­چه مشابه بودند. نتایج این پژوهش به روشنی نشان داد که علف­هرز دم­روباهی کشیده مقاوم به علف­کش در مقایسه با بیوتیپ حساس، درصورت وقوع تنش خشکی و شوری، هزینه­ بیشتری را از نظر پارامترهای جوانه­زنی پرداخت خواهد کرد.