اثر گیاهان پوششی بر کنترل علف‌های‌هرز و عملکرد دانه ذرت در شرایط خاک‌ورزی حفاظتی

Abstract

کاشت گیاهان پوششی قبل از گیاه اصلی همراه با خاک­ورزی حفاظتی، یکی از روش­های موثر در کنترل علف­های‌هرز و رسیدن به کشاورزی پایدار است. به این منظور، آزمایشی در سال زراعی 95-1394، با انتخاب شش تیمار جو پاییزه (<em>Hordeum vulgare</em>)، چاودار پاییزه (<em>Secale </em>cereal)، کلزا (<em>Brassica napus</em>)، ماشک گل­خوشه­ای (<em>Vicia villosa</em>)، شبدر کریمسون (<em>Trifolium incarnatum</em>) و تیمار شاهد در یک سیستم بی­خاک­ورزی در مزرعه پژوهشی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل (مغان)، در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. اثر تیمارها بر تراکم کل علف­های‌هرز، معنی­دار بود. کاهش تراکم کل علف­های‌هرز زمستانه و بهاره در تیمارهای جو پاییزه، چاودار پاییزه، کلزا، ماشک گل­خوشه­ای و شبدر لاکی، به ترتیب 5/83، 25/77، 25/66، 51 و 25/26 درصد نسبت به شاهد به دست آمد. کاهش تراکم علف­های‌هرز با افزایش میزان پوشش سطح خاک و زیست­توده توسط گیاهان پوششی همراه بود. بیشترین زیست­توده، به ترتیب در تیمارهای جو پاییزه، چاودار پاییزه، کلزا، ماشک­گل خوشه­ای و شبدر لاکی به دست آمد. اثر گیاهان پوششی بر عملکرد دانه ذرت معنی­دار بود و عملکرد دانه ذرت در تیمارهای جو پاییزه، چاودار، کلزا، ماشک گل­خوشه­ای، شبدر لاکی و شاهد بدون گیاه­پوششی، به ترتیب 12/9، 45/8، 92/7، 93/6، 52/6 و 31/6 تن بر هکتار بود. با توجه به نتایج این آزمایش، می­توان غلات را در تلفیق با خاک‌ورزی حفاظتی به کار برد تا ضمن کنترل پایدار علف­های­هرز و کاهش نهاده­های شیمیایی، در نهایت به عملکرد مطلوبی دست یافت.