بررسی جنبه‌های زیستی خواب، جوانه‌زنی و سبز شدن بذرهای ارشته خطایی (Lepyrodiclis holosteoides

Abstract

در طی سال‏های اخیر، ارشته‏خطایی(<em>Lepyrodiclis holosteoides</em>) به یکی از مشکل‏ساز‏ترین علف‏های‏هرز پهن‏برگ مزارع گندم و کلزا در مناطق معتدل و سرد‏سیر کشور تبدیل شده است. با توجه به اهمیت زمان سبز‏شدن در میزان موفقیت علف‏های‏هرز در بوم‏نظام‏های زراعی و هم‏چنین اتخاذ راه‏کارهای مدیریتی کارآمد علیه این علف‏هرز مهاجم، مطالعاتی در زمینه برخی جنبه‏های زیستی حاکم بر خواب و جوانه‏زنی بذرهای این علف‏هرز، در مزارع شهرستان کرج و بخش علف‏های‏هرز موسسه تحقیقات گیاه‏پزشکی کشور، در سال‏های 1396-1393 انجام شد. بر اساس نتایج این بررسی، بذرهای ارشته‏خطایی از پدیده چند‏شکلی در خواب بذر برخوردارند و این‏گونه به‏نظر می‏رسد که خواب حاکم بر این بذرها، از نوع خواب فیزیولوژیک (مربوط به مواد بازدارنده داخل بذر و تعادل هورمونی بین آبسیزیک اسید و ‏جیبرلیک اسید) باشد. هم‏چنین بذرهای ارشته‏خطایی در فرایند جوانه‏زنی، حساسیت بسیار بالایی به نور نشان دادند. نخستین تاریخ سبز‏شدن ارشته‏خطایی، در نیمه دوم آبان‏ماه رخ داد و قدرت رویش بذر این علف‏هرز، با افزایش طول عمر بذرها، کاهش چشم‏گیری نشان داد. اگرچه بر اساس یافته های این بررسی، ارشته‏خطایی از موج‏های متعدد سبز‏شدن برخوردار است (که به احتمال قوی، این پدیده ناشی از چند شکلی خواب بذرهای است)؛ با این حال، بیش از 85 درصد از سبز‏شدن دانه‏رست‏ها با دریافت 552 درجه-روز رشد حرارت محیطی تجمعی و در بازه زمانی 12 آذر‏ماه تا 12 دی‏ماه به انجام رسید.<br /> ید.