مطالعه مرفولوژیک و مرفومتریک لوله گوارش و غدد ضمیمه کپور معمولی (Cyprinus carpio)

Abstract

از نظر اقتصادی پرورش کپورماهیان دارای ارزش شیلاتی قابل توجهی می باشد. در بین این ماهیان، کپور معمولی از اهمیت <br />ویژه ای برخوردار است. با توجه به اینکه تاکنون مطالعه جامعی در رابطه با کالبدشناسی لوله گوارش و غدد ضمیمه کپور معمولی صورت نگرفته است، مطالعه مرفولوژیک و مرفومتریک این ساختار ضروری به نظر می رسد. جهت انجام این مطالعه تعداد 30 عدد ماهی کپور معمولی ماده با وزن متوسط سه و نیم کیلوگرم از یک مرکز پرورش خصوصی تهیه و پس از مطالعه توپوگرافیک لوله گوارش، کبد و پانکراس و مطالعه مرفومتریک لوله گوارش، نمونه های مورد نظر جداسازی شده و جهت فیکساسیون در فرمالین 10 درصد قرار گرفتند. در ابتدا به صورت ماکروسکوپیک توسط لوپ به مطالعه دقیق لوله گوارش و بررسی مجاورات آن پرداخته شد. جهت بررسی تغییرات قطر دهانه و ضخامت دیواره بخش های مختلف لوله گوارش از کولیس دیجیتال استفاده گردید. اعداد به دست آمده به کمک برنامه SPSS16 با آزمون Pair sample T مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. در مطالعه توپوگرافیک تفاوت های مهمی در این گونه با سایر گونه ها دیده شد. یک تنگ شدگی اسفنگترمانند بین انتهای مری و ابتدای روده مشاهده شد. ساختار سطح داخلی در روده شبکه ای شکل بود که در کلوآک به صورت نامنظم در می آمد. نتایج آماری کاهش معنی دار قطر لوله گوارش از مری تا انتها را نشان داد (05/0 > p). با نتایج به دست آمده روده را همانند سایر کپورماهیان، می‌توان به دو بخش تقسیم کرد. در این مطالعه مشخص شد که کبد دارای دو لوب اصلی چپ و راست است که با پانکراس همراه هستند. با توجه به این که تغییر نوع خوراک مصرفی می تواند موجب تغییراتی در ساختار دستگاه گوارش ماهیان و در مواردی نیز موجب تغییر در اندازه آن شود، لذا نتایج حاصل از این بررسی به عنوان مطالعات پایه ای قابل ارائه می باشد.