نقش شبکه خبری الجزیره در دیپلماسی رسانه ای قطر

Abstract

با حضور مؤثر رسانه­ها در عرصه بین­الملل، دیپلماسی سنتی متحول شده و «دیپلماسی رسانه­ای» به عنوان یکی از شاخه‌های اصلی فعالیت‌ دستگاه سیاست خارجی پدیدار شده است. در دو دهه گذشته، اهمیت بهره­گیری از رسانه­های بین­المللی موجب شده که کشورهای در حال توسعه نیز در اندیشه بهره­مندی از این رسانه­ها برآیند. قطر از جمله کشورهایی است که با راه اندازی شبکه خبری الجزیره در سال 1996 استفاده از دیپلماسی رسانه­ای را در دستور کار خود قرار داده است. از این رو، مقاله حاضر با رویکرد تبیینی، بر واکاوی مبانی دیپلماسی رسانه­ای قطر سامان یافته است. ماحصل پژوهش حاضر اشاره دارد که قطر با اهمیت یافتن «جغرافیای رسانه­ای» کوشیده است تا از رسانه­های فراملی و جهانی برای جبران کمبود­های ژئوپولیتیکی خود استفاده کند. از سویی دیگر قطر به عنوان یک کشور کوچک آسیب­پذیر، و به علت نداشتن منابع قدرت سخت افزاری، برای حفظ بقا و امنیت خود در تلاش است تا با پیروی از سیاست «برند­سازی ملی»، و از طریق شبکه الجزیره، ضمن تلاش برای انتقال از حاشیه به متن نظام بین­الملل، سعی در پیشبرد اهداف سیاست خارجی خود نماید. با در نظر گرفتن این مبانی می­توان به تأثیر شبکه الجزیره در نفوذ سیاست خارجی قطر پرداخت.