فرایند دولت‌سازی نبوی در نخستین سورۀ مدنی بقره براساس تفسیر تنزیلی

Abstract

ابهام در فرایند دولت‌سازی نبویr، مسئلۀ اصلی این مقاله است<strong>. </strong>بنابراین، چگونگی فرایند دولت‌سازی نبویr، پرسش اصلی آن است. گمان ما آن است: سورۀ بقره، به‌مثابۀ اولین سورۀ مدنی، می‌تواند به این پرسش پاسخ دهد. اهمیت این سوره، به‌دلیل اولویت‌بندی و ارائۀ تدریجی مسائل مهم در فرایند دولت‌سازی در سال‌های آغازین تأسیس دولت نبویr است؛ زیرا سورۀ بقره، به‎عنوان اولین سورۀ مدنی، نقش مهمی در فرایند تأسیس دولت اسلامی پیامبرr دارد<strong>.</strong>غرض ما را از ارائۀ فرایند دولت‌سازی نبویr، به‌منظور کاربست آن در دولت‌های تأسیسی جدید اسلامی است. برای رفع ابهام و پاسخ به این پرسش، از چهارچوب تفسیر تنزیلی موضوعی که مبتنی بر تفسیر براساس سیر نزول آیات <em>قرآن</em> است، بهره گرفته‌ایم<strong>. </strong>براساس مطالعه صورت‌گرفته، یافته‌های تحقیق برای فرایند دولت‌سازی نبوی در سورۀ بقره عبارت‌اند از: تبیین شاخصه‌‌های جامعۀ نوبنیاد مؤمنان، چگونگی رویارویی با گفتمان معارض نفاق و یهود به‎عنوان اپوزیسیون داخلی، نماد‌سازی دولت نبویr براساس تغییر قبله از بیت‌المقدس به مسجدالحرام در تمایز با یهود، تأکید بر امت وسط به‎عنوان نماد امت‌سازی، تبیین قانون دولت اسلامی و تشریع پاره‌ای از قوانین و بیان احکام جهاد.