سمیت و تاثیر بیوشیمیایی چند آفت‌کش روی پسیل معمولی پسته، (Agonoscena pistaciae (Hem.: Psyllidae در شرایط مزرعه ای

Abstract

پسیل معمولی پسته Agonoscena pistaciae Burckhardt and Lauterer یکی از مهم­ترین آفات پسته است که پوره‌ها و حشرات کامل آن از شیره گیاهی تغذیه می‌کنند. در این پژوهش اثر سه غلظت از آفت‌کش‌های اسپیرودیکلوفن، اسپینوساد، آزادیراختین و محلول سم‌پاشی تیمول که شامل غلظت­ های توصیه شده و دو غلظت، یکی نصف و دیگری دو برابر این غلظت بود، روی پوره‌های پسیل پسته بررسی شد. تاثیر این آفت‌کش‌ها بر میزان فعالیت آنزیم‌های استراز و آنزیم گلوتاتیون اس ترانسفراز(GST) نیز مورد مطالعه قرار گرفت. نتایج نشان داد که محلول سم‌پاشی تیمول در غلظت 2000 میلی‌گرم بر لیتر نسبت به سایر آفت‌کش‌ها از کارایی بهتری در کنترل پسیل معمولی پسته برخوردار بود و موجب کاهش جمعیت پوره‌های پسیل پسته به ترتیب به 40/95، 12/94، 30/82، 51/55 و 48/29 درصد در زمان‌های 1، 3، 7، 14 و 21 روز بعد از محلول‌پاشی شد. آفت‌کش‌های اسپیرودیکلوفن، اسپینوساد، آزادیراختین و محلول سم‌پاشی تیمول به‌ترتیب در غلظت‌های 120، 120، 200 و 2000 میلی‌گرم بر لیتر دارای بیشترین تاثیر در میزان مهارکنندگی آنزیم استراز در روزهای مختلف بعد از محلول‌پاشی بودند. بیشترین میزان مهارکنندگی آنزیم گلوتاتیون‌اس‌ترانسفراز توسط آفت‌کش‌های اسپیرودیکلوفن، اسپینوساد، آزادیراختین و محلول سم‌پاشی تیمول به ترتیب در غلظت‌های 180، 240، 200 و 1000 میلی‌گرم بر لیتر بود. با توجه به کارآیی محلول سم‌پاشی تیمول و رقابت آن با سایر آفت‌کش‌ها چنین به نظر می­ رسد که در کاهش هزینه ­های تولید (مقرون به صرفه بودن) و استفاده از ترکیبات سازگار با محیط زیست بتواند داوطلب مناسبی جهت کنترل پسیل پسته منظور شود.