بررسی چرخه زندگی نماتود سیستی غلات (Heterodera avenae Type B) بر روی گندم بهاره در شرایط مزرعه در استان خوزستان

Abstract

چرخه زندگی نماتود سیستی غلات،Type B <em>Heterodera avenae</em> بر روی گندم بهاره رقم چمران، طی سال‏های ‏1389 و 1390 در یک مزرعه آلوده در ایستگاه بهبهان استان خوزستان بررسی گردید. نمونه‏برداری از بوته‏های گندم و خاک اطراف ریشه آن از زمان کاشت تا برداشت صورت گرفت. نتایج نشان داد نفوذ لارو سن دوم نماتود به ریشه گندم در اوایل آذرماه سال 1389 و اواسط دی ماه سال‏ 1390، به ترتیب در درجه حرارت‏های 15 و 12 درجه سانتیگراد و در زمان‏های 15-17 روز پس از کاشت گندم صورت گرفت. ماده سفیدرنگ در اواخر دی ماه و بهمن ماه سال‏های ‏اول و دوم به ترتیب در درجه حرارت‏های 12 و 18 درجه سانتیگراد، 88-90 روز پس از کاشت گندم بر روی ریشه‏ها ظاهر شد. نماتود نر در اوایل و اواخر اسفند ماه سال‏های ‏اول و دوم به ترتیب در درجه حرارت‏های 16 و 17 درجه سانتیگراد، 100-118 روز پس از کاشت گندم از خاک استخراج گردید. تغییر ماده‏ها به سیست قهوه‏ای رنگ حاوی تخم در اواسط اسفندماه و اوایل فروردین سال‏های ‏اول و دوم به ترتیب در درجه حرارت‏های 20 و 21 درجه سانتیگراد، 114-126 روز پس از کاشت گندم روی ریشه‏ها رویت گردید. گونه <em>H. avenae</em> Type B در شرایط آب و هوایی بهبهان دارای یک نسل در سال و طول هر نسل 81-120 روز است. مجموع دمای روز موثر برای تکمیل نسل به ترتیب 557 و 446 درجه-روز در سال‏های ‏اول و دوم محاسبه گردید.