بررسی تغییرات جمعیتTrichoderma spp. در خاک مزارع برنج

Abstract

قارچ‏های متعلق به جنس <em>Trichoderma</em>از مشهورترین و مؤثرترین عوامل کنترل بیولوژیک بیماری‏های گیاهی هستند. به دلیل اهمیت سویه‏های <em>تریکودرما</em> در کشاورزی و کمبود اطلاعات در زمینه اکولوژی و دینامیک جمعیت آن‏ها در زیستگاه‏های طبیعی کشور، در این تحقیق، تغییرات جمعیت جدایه‏های <em>تریکودرما</em> در شالیزار و ارتباط آن با عوامل زنده (رقابت میکروبی) و غیرزنده (رطوبت، pH، EC، میزان ماده آلی خاک و نیز میزان بارش و درجه حرارت) مورد مطالعه قرار گرفت. نمونه‏برداری به صورت ماهانه به مدت یک سال، از عمق 15 سانتی‏متری خاک سه مزرعه برنج در مناطق مختلف شهرستان آمل انجام شد. جهت جداسازی میکروارگانیسم‏ها از روش کشت سری رقت روی محیط کشت‏های انتخابی و عمومی استفاده شد. جمعیت <em>تریکودرما</em>،قارچ و باکتری کل به ترتیب 10³ × 1/1- 10¹ × 1/1، 10⁴ × 1/3-10³ × 7/1 و 10⁵ × 5/6 -10⁴ × 2/2 واحد تشکیل‏دهنده پرگنه در هر گرم خاک شالیزار (cfu/g) محاسبه شد. نقطه اوج اول جمعیت <em>تریکودرما</em> در اواخر فصل بهار و نقطه اوج دوم در فصل پاییز بود و در زمستان این جمعیت کاهش یافت. آنالیز رگرسیونی چند متغیره نشان داد که جمعیت <em>تریکودرما</em> در سطح احتمال 1% با رطوبت و هدایت الکتریکی خاک رابطه معنی‏دار مثبت و با جمعیت کل قارچ‏ها رابطه معنی‏دار منفی دارد. با سایر فاکتورها رابطه معنی‏داری مشاهده نشد.