ردیابی و شناسایی مولکولی چهار ویروس مهم مزارع صیفی‌جات در غرب و شمال‌غرب ایران

Abstract

در این مطالعه، ردیابی و شناسایی ویروس‌های مهم میزبان‌های صیفی‌ در غرب و شمال غرب ایران طی سال‌های 1392 و 1393 مورد بررسی قرار گرفت. به این منظور، تعداد 100 نمونه برگی از میزبان‌های مختلف که مشکوک به آلودگی با ویروس‌های موزاییک خیار (<em>Cucumber mosaic virus</em>, CMV)، موزاییک پیسک سبز خیار (<em>Cucumber green mottle mosaic virus</em>, CGMMV)، موزاییک هندوانه (<em>Watermelon mosaic virus</em>, WMV) و موزاییک زرد کدو (<em>Zucchini yellow mosaic virus</em>, ZYMV) بودند، جمع‌آوری و آلودگی نمونه‌ها با روش RT-PCR و استفاده از آغازگرهای اختصاصی هر ویروس تعیین شد. نتایج نشان داد که بیشترین میزان آلودگی مربوط به CMV (46%)، سپس ZYMV (35%)، WMV (26%) و CGMMV (8%) در نمونه‌های جمع‌آوری شده بودند. در کل، 63%، 50%، 40%، 90%، 75% و 80% به ترتیب از میزبان‌های لوبیا سبز، خیار، بادمجان، کدو، گوجه‌فرنگی و هندوانه حداقل به یک ویروس آلوده بودند. CMV، ZYMV و WMV در اکثر مناطق نمونه‌برداری ردیابی شدند، در حالی‌که CGMMV محدود به شمال‌غرب کشور بود. آلودگی‌های مخلوط دوتایی در 30 نمونه و سه‌تایی در 8 نمونه از نمونه‌های مورد بررسی ردیابی شدند. آنالیز برش آنزیمی <em>Msp</em>I روی 13 قطعه تکثیر شده در PCR با آغازگرهای اختصاصی ژن پروتئین پوششی CMV، حاکی از به دست آمدن پروفایل اختصاصی توصیف شده برای زیرگروه یک این ویروس (قطعات حدود 532 و 335 جفت باز) برای اغلب جدایه‌ها بود. بر اساس منابع موجود، این اولین گزارش از ردیابی ZYMV و WMV از هندوانه، گوجه‌فرنگی، بادمجان و لوبیاسبز از غرب و شمال‌غرب و اولین گزارش ZYMV از لوبیا سبز از ایران می‌باشد