ارزیابی واکنش برخی توده‌های بومی خربزه ایران به ویروس کوتولگی زرد کدوئیان

Abstract

ویروس کوتولگی زرد کدوئیان(CYSDV) عضو جنس <em>Crinivirus</em> از تیره <em>Closteroviridae</em>، یکی از ویروس‌های خسارت زا در تیره کدوئیان می‌باشد. بکارگیری واریته‌‌های مقاوم بهترین راه مدیریت خسارت ناشی از این ویروس است. در تحقیق حاضر واکنش 25 توده بومی خربزه و طالبی(<em>Cucumis melo</em>) جمع‌آوری شده از مناطق مختلف ایران تحت شرایط مایه‌زنی کنترل شده به جدایه بوشهر CYSDV ارزیابی شدند. مایه‌زنی بوته‌ها در مرحله سه برگی توسط سفید بالک <em>Bemisia tabaci</em> حامل ویروس انجام و واکنش نمونه‌‌های فوق بر اساس میانگین شدت شاخص بیماری 8 هفته پس از مایه‌زنی، زمان ظهور علایم (درصد آلودگی 20 روز پس از مایه زنی) و میانگین جذب در آزمون الیزا 8 هفته پس از مایه زنی مورد ارزیابی قرار گرفت. تنها دو نمونه‌ چروک زرد و تیل زرد تاخیر در ظهور علایم، شاخص شدت بیماری پایین و میزان جذب پایین در آزمون الیزا نشان دادند و بر این اساس مقاوم به ویروس و متحمل به بیماری قلمداد شدند. نمونه‌های زرد خارجی، زرد مشبک درشت و زرد طلایی به دلیل غلظت پایین ویروس در آزمون الیزا و نمونه‌های سیرجان، خاکستری خط دار و کاشفی به دلیل تأخیر در ظهور علایم در گروه نمونه‌های مقاوم به ویروس قرار گرفتند در حالی که نمونه‌های یزدی، زرد طلایی ،سیرجان، زرد معطر و سفید که شاخص شدت بیماری پایین داشتند و علایم خفیف‌تری نسبت به سایر ژنوتیپ‌ها نشان دادند در گروه متحمل به بیماری قرار گرفتند. سایر نمونه‌های بررسی شده حساسیت بالایی به ویروس نشان دادند.