شناسایی چند گونه بیمارگر گیاهی متعلق به خانواده Didymellaceae براساس تجزیه و تحلیل چند ژنی و ریخت‌شناختی در استان‌های آذربایجان شرقی و غربی

Abstract

خانواده Didymellaceae گونه­های متنوع ساپروفیت، اندوفیت و بیمارگر را شامل می­شود که با انواع مختلف بستره­های غذایی مرتبط هستند. برخی گونه­های این خانواده از قبیل افراد متعلق به جنس <em>Phoma sensu lato</em> در میان مهمترین و گسترده­ترین بیمارگرهای گیاهی قرار دارند. با وجود اهمیت اقتصادی اعضای این خانواده در ایران، مطالعه جامعی بر روی تنوع گونه­ای آن­ها صورت نگرفته است. بسیاری از اعضای Didymellaceae در ایران بر اساس نمونه­های هرباریومی شناسایی شده­اند و در مورد اغلب آنها کشت­های زنده برای مطالعات مولکولی در دسترس نمی­باشد. هدف از مطالعه حاضر بررسی تنوع گونه­ای خانواده Didymellaceae در استان­های آذربایجان شرقی و غربی بود. پس از جداسازی و ایجاد کشت­های تک اسپور از بسترهای غذایی مختلف، جدایه­ها بر اساس ترکیب داده­های ریخت­شناختی و داده­های توالی چند­ژنی (ITS-rDNA، LSU-rDNA و ژن بتاتوبولین) شناسایی شدند. در مطالعه حاضر <em>Epicoccum nigrum</em>، <em>Boeremia exigua</em>، <em>Boeremia strasseri</em>، <em>Didymella glomerata</em>، <em>Didymella</em> <em>tanaceti</em>، <em>Ascochyta</em> <em>medicaginicola</em>، <em>Ascochyta</em> <em>herbicola</em>، <em>Phoma</em> <em>eupyrena</em> و <em>Heterophoma</em> <em>novae</em>-<em>verbascicola</em> از میزبان­های گیاهی مختلف، خاک و همچنین به عنوان میکوپارازیت شناسایی شدند. گونه­های <em>B. strasseri</em>، <em>D.</em> <em>tanaceti</em>، <em>P.</em> <em>eupyrena</em> و <em>H.</em> <em>novae</em>-<em>verbascicola</em> گزارش­های جدید برای میکوبیوتای ایران هستند. علاوه بر این، برای هر گونه میزبان­ها/ بستره های غذایی جدید گزارش شدند. نتایج این بررسی تایید کرد که تنها تکیه بر صفات ریخت­شناختی جهت شناسایی این قارچ­ها در سطح گونه و جنس ناکافی است.