مدل‌سازی و پیش‌بینی ورشکستگی شرکت‌های قابل پذیرش در بورس برق: مطالعه موردی بر روی شرکت‌های مرتبط با حوزه برق پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران

Abstract

بورس برق بستر اصلی خصوصی‌سازی در صنعت برق و گذرگاه اقتصاد بازار آزاد به شمار می‌رود. از جمله مهمترین اهداف بورس برق می‌توان به تسهیل مبادله محصولات استانداردشده (کالای برق)، انتشار اطلاعات بازار، ارتقای رقابت، افزایش نقدشوندگی بازار و تأمین بازار عادلانه و بی‌طرف، اشاره نمود. با این وصف، نبود شناخت مناسب از فعالان بازار ریسک، فعالیت اقتصادی در این محیط را برای موسسات سرمایه‌گذاری بسیار زیاد می‌کند. با توجه به تاسیس بورس برق و انرژی در ایرن (1390) و انجام مراحل پذیره‌نویسی، در آینده نزدیک سهام شرکت‌ها در قالب بورس سهام و کالای برق در قالب بورس کالا در تالار بورس برق عرضه می‌شود. در چنین شرایطی ارائه مشاوره‌های جانبی به سرمایه‌گذاران به منظور آشنایی آنها با شرایط بازار برق بسیار سودمند خواهد بود. بررسی ورشکستگی شرکت‌های قابل پذیرش در بورس برق و انرژی و ارائه مدل قابل توسعه به سایر شرکت‌ها، به سرمایه‌گذاران کمک می‌کند تا در اولویت‌دهی‌های اقتصادی خود هدفمند حرکت نموده، تا حد ممکن از دست‌رفتن اصل و فرع سرمایه جلوگیری کنند. علاوه بر این، پیش‌بینی ورشکستگی شرکت‌های حاضر در تالار بورس تاثیر بسزایی در نحوه اعتباردهی به آنها داشته، از نابودی بنگاه اقتصادی و کاهش اعتبار بورس برق جلوگیری می‌نماید. در این مقاله، بر مبنای اساسنامه شرکت‌ها اطلاعات 118 شرکت از موسسات حاضر در بورس اوراق بهادار تهران طی سال‌های 1387-1382 اخذ شده است. سپس مطالعه وسیعی برای یافتن یک الگوی نسبتاً جامع برای پیش‌بینی درماندگی مالی این شرکت‌ها انجام گرفته است. به منظور بررسی کیفیت مدل پیشنهادی، درماندگی مالی برای 40 شرکت متفاوت و جدید، پیش‌بینی و توضیحات تکمیلی در راستای تحلیل نتایج ارائه شده است.