عوامل مؤثر بر تضاد نقش‌های زنان و رابطه آن با تعارضات خانوادگی در شهر همدان

Abstract

با وجود افزایش سطح تحصیلات و توانمندی‌های زنان در عرصه‌های شغلی و اجتماعی، نقش‏های سنتی آنان (به ویژه خانه‌داری و بچه‌داری) همچنان بر دوش آنان سنگینی می‌کند. حاصل انجام کلیه وظایف مربوط به نقش‌های مدرن و سنتی، برای زنان شاغل، می‏تواند تنش‌های ارتباطی و مشاجرات خانوادگی باشد. در این تحقیق که بر روی زنان 25-50 ساله در سطح شهر همدان انجام شده، سعی بر آن است که با سنجش میزان تضاد نقش‌های آن‏ها، رابطه بین تجربه‌ تضاد نقش با تعارضات خانوادگی مورد بررسی و اندازه‌گیری قرار گیرد. این پژوهش به روش پیمایشی و با استفاده از نمونه‏گیری خوشه‌ای بر روی نمونه‏ای 260 نفری انجام شده و ابزار اندازه‌گیری آن پرسش‌نامه‌ محقق ساخته است. نتایج حاصل از آمار توصیفی و استنباطی نشان می‏دهند که تقسیم کار جنسیتی در دامنه حد متوسط پایین و بالا دارای بیشترین درصد است. ایفای نقش مادری و نگرش مثبت مردان به اشتغال زنان در سطح متوسط به بالاست. همچنین احساس تضاد نقش در زنان، در سطح متوسط (بالا و پایین) قرار دارد. در مقابل، باورمندی به کلیشه‏های جنسیتی بیشتر در سطح متوسط به پایین است. همچنین نتایج نشان می‏دهد که تعارضات مالی در میان انواع دیگر تعارض (جنسی و خانوادگی) وفور بیشتری دارد. جامعه‌پذیری جنسیتی (با ابعاد تقسیم کار جنسیتی، نقش مادری، نوع نگرش زن و شوهر به اشتغال زنان و همچنین میزان باورمندی زنان به کلیشه‌های جنسیتی)، رابطه مثبت و مستقیم با تجربه تضاد نقش در زنان دارد و تضاد نقش نیز عامل مؤثر در تجربه‌ تعارضات خانوادگی زنان مورد تحقیق است.