تأثیر روش های مختلف کم آبیاری بر عملکرد و کارآیی مصرف آب گندم رقم پارسی

Abstract

به‌منظور بررسی تأثیر روش‌های مختلف کم آبیاری بر عملکرد و کارآیی مصرف آب گندم تحت سطوح متفاوت آبیاری، آزمایشی به‌صورت کرت‌های خرد شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در چهار تکرار در سال زراعی 94-1393 در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج اجرا گردید. کم آبیاری در سه سطح شامل :I₁₀₀ آبیاری بر اساس 100% نیاز آبی گیاه، I₇₅: آبیاری بر اساس 75% نیاز آبی گیاه و I₅₀: آبیاری بر اساس 50% نیاز آبی گیاه در کرت‌های اصلی و روش آبیاری در سه سطح شامل :M₁آبیاری جویچه­ ای معمول، :M₂ آبیاری جویچه ­ای یک در میان ثابت و :M₃آبیاری جویچه­ ای یک در میان متغیر در کرت­ های فرعی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که با مصرف 100 درصد نیاز آبی گیاه، روش­ های آبیاری جویچه­ ای یک در میان ثابت و متغیر نسبت به روش آبیاری جویچه­ ای معمول به­ ترتیب 21.8 و 23.7 درصد کاهش عملکرد دانه را به­ همراه داشتند. بیشترین کارآیی مصرف آب برای عملکرد دانه (1.63 کیلوگرم بر مترمکعب) در شرایط 75 درصد نیاز آبی گیاه و روش­ های آبیاری جویچه­ ای یک در میان ثابت و متغیر و کمترین مقدار کارآیی مصرف آب عملکرد دانه (1.24 کیلوگرم بر مترمکعب) مربوط به تیمار 50 درصد نیاز آبی گیاه با روش آبیاری جویچه­ ای معمول به­ دست آمدند. هم­چنین، بیشترین کارآیی مصرف آب برای عملکرد بیولوژیک (4.38 کیلوگرم بر مترمکعب) در سطح 50 درصد نیاز آبی گیاه به­ همراه روش­ آبیاری جویچه­ ای یک در میان ثابت برآورد شد که نسبت به تیمار شاهد (I₁₀₀M₁)، 31.5 درصد افزایش یافت. با توجه به نتایج حاصل از این مطالعه، اعمال روش آبیاری جویچه­ ای یک در میان بر اساس 75% نیاز آبی گیاه، برای افزایش کارایی مصرف آب عملکرد گندم در منطقه مورد مطالعه می­ تواند مورد توجه قرار گیرد.