بررسی ساختار تشریحی اندام‌های رویشی و مراحل تکوین اندام‌های زایشی در گیاه مارچوبه (Asparagus officinalis L.)

Abstract

گیاه مارچوبه با نام علمی <em>Asparagus officinalis</em> L. از تیره Asparagaceae گیاهی تک لپه است. گونه­های مختلف این گیاه، دارای خاصیت ضد سرطانی، ضد قارچی و ضد التهابی بوده و برای مصارف دارویی، تزئینی و­ خوراکی کشت <br /> می­شوند. هدف از این پژوهش مطالعه ساختار تشریحی اندام­های رویشی و بررسی بعضی از مراحل تکوین گل در گیاهان مارچوبه جمع آوری شده از شهرستان دزفول است. به منظور بررسی اندامهای رویشی شامل ریشه، ساقه و برگ و اندامهای زایشی، نمونه اندام­های رویشی و زایشی در مراحل متفاوتی از تکوین انتخاب و با استفاده از روش­های متداول سلول- بافت شناسی و با به کار گیری میکروسکوپ نوری در آزمایشگاه زیست گیاهی دانشگاه علوم تحقیقات، در سال 1395 بررسی شدند. مشاهده ساختار اندام­های رویشی نشان داد که استوانه مرکزی ریشه شامل دایره محیطیه، <br /> دسته­های آوندی (چوب، آبکش) و مغز است، استوانه مرکزی ساقه یک نوع اتکتواستل است که در آن دسته­های آوندی به طور نامرتب پراکنده شده­اند و از نوع یک سویه می­باشند. تخمک­ها در این گیاه از نوع، واژگون بوده و کیسه رویانی آنها از نوع پلی­گونوم است. دانه­ی گرده در این گیاه تک شیاری است و تزئینات اگزین آن از نوع مشبک منفذدار می­باشد. بر اساس این یافته ها ساختار تشریحی اندام­های رویشی و مراحل تکوین دانه­ی گرده و مادگی این گیاه با ساختار عمومی تشریحی و تکوینی گیاهان تک لپه مشابه است.