اثرات تجارت خارجی بردریافتی‌های نیروی کار در صنایع کارخانه‌ای ایران: شواهدی جدید از نظریه‌های نوین تجارت

Abstract

با ظهور نظریه­های جدید تجارت در سال­های اخیر، چگونگی تاثیرگذاری رفتار تجاری بنگاه­ها بر دریافتی نیروی کار از جمله مهمترین مسائلی است که در مطالعات مختلف مورد بحث و بررسی قرار گرفته است. هدف اصلی مقاله حاضر بررسی اثرات انواع تجارت بر دریافتی­های نیروی کار در صنایع کارخانه­ای ایران به تفکیک کد سه رقمISIC و طی دوره زمانی پنج­ساله 92-1388است. برای محاسبه تجارت از چهار شاخص­ تجارت کل، تجارت درون صنعت، تجارت درون صنعت افقی و عمودی استفاده ‌شده و در بخش دریافتی­ها نیز دریافتی کل، دستمزد و مزایای حاشیه­ای سرانه به‌عنوان متغیرهای وابسته در نظر گرفته‌ شده‌اند. نتایج حاصل از تخمین مدل­ها با استفاده از روش گشتاورهای تعمیم­یافته دومرحله­ای بیانگر آن است که بین متغیرهای وابسته و مقادیر با وقفه آنان همبستگی مثبت و معنادار وجود دارد. همچنین شاخص سرمایه انسانی، شدت سرمایه و بهره­وری کل عوامل تولید نقش مثبت و معنادار را در ساختار دریافتی­ها ایفا می­کنند. در بخش شاخص­های تجارت نیز ملاحظه شد که تجارت کل اثرات مثبت و معنادار را بردریافتی­های نیروی کار برجای می­گذارد که این اثر در بخش مزایای حاشیه­ای بیش از دریافتی­های کل برآورد شده است. در حالی ‌که افزایش تجارت درون صنعت کل و عمودی موجب کاهش دریافتی­های نیروی کار می­شوند.