مهار پاسخ شاخکی حشرات نر شب پرة مینوز گوجه فرنگی (Tuta absoluta (Lepidoptera: Gelechiidae به فرومون جنسی تحت تاثیر سه حشره کش در مطالعات الکتروفیزیولوژیک

Abstract

مینوز گوجه­فرنگی، <em>Tuta absoluta</em> Meyrick از آفات درجه اول گوجه­فرنگی محسوب می­شود و خسارت اقتصادی قابل توجهی را در گلخانه و مزرعه­ وارد می­کند. به دلیل رفتار تغذیه­ای درون بافتی و تولیدمثل بالا، ایجاد جمعیت مقاوم در این آفت محتمل می­باشد. با تکیه بر امکان تاثیر سموم شیمیایی بر اختلال در جفت­گیری حشرات کامل، می­توان رویکرد دیگری را در کاربرد حشره­ کش­ها علیه این آفت بکار برد. در این آزمایش، تاثیر سه حشره­کش ایمیداکلوپرید، ایندوکساکارب و نیم ­آزال با مکانیسم اثر متفاوت در چهار غلظت (μg/ml 100، 10، 1، 0) بر میزان پاسخ الکتروفیزیولوژیکی گیرنده­ های شاخکی حشرات نر 3-2 روزه به فرومون جنسی مورد بررسی قرار گرفت. میزان پاسخ شاخکی در 6 زمان متوالی پس از سمپاشی، نسبت به میزان تحریک به فرومون جنسی قبل از پاشش به صورت درصد مهارکنندگی محاسبه و با روش مشاهدات مکرر آنالیز شد. نتایج بدست آمده تفاوت معنی­ دار بین غلظت­ های مورد آزمایش در مقایسه با شاهد و زمان­های پس از پاشش حشره کش و نیز اثر متقابل بین این دو فاکتور را نشان داد. در صورتی که بین سموم مورد آزمایش تفاوتی مشاهده نشد. حشره­ کش­های مورد بررسی بین 20-18 درصد موجب مهار پاسخ گیرنده ­های شاخکی شده­اند که در یک ارتباط غلظت-پاسخ، بالاترین میزان درصد مهارکنندگی در غلظت 100 میکروگرم بر میلی لیتر مشاهده شد. نتایج گویای اثر این حشره­کش­ها بر گیرنده­های شاخکی می­باشد و پاسخ آن­ها به فرومون جنسی را مختل می­نماید.