عملکرد زیستی شته جالیز Aphis gossypii (Hemiptera: Aphididae) روی شش گیاه میزبان مختلف در شرایط میکروکازم

Abstract

شته جالیز، <em>Aphis</em> <em>gossypii</em> Glover، به عنوان مهم­ترین آفت چندین­خوار طیف وسیعی از گیاهان اقتصادی مهم در مزارع و گلخانه­ها محسوب می­شود. در این تحقیق، دموگرافی شته جالیز روی شش گیاه میزبان مختلف، از جمله خیار (<em>Cucumis</em> <em>sativus</em> L. var. Beith Alpha)، گوجه­فرنگی (<em>Solanum</em> <em>lycopersicum</em> var. Falat111)، بادمجان (<em>Solanum</em> <em>melongena</em> var. Yummy)، بامیه (<em>Abelmoschus</em> <em>esculentus</em> var. Clemson Spineless)، کدو (<em>Cucurbita</em> <em>pepo</em> var. Hybrid Rajai) و فلفل (<em>Capsicum</em> <em>annuum</em> var. Bertene) با استفاده از جدول زندگی سن-مرحله رشدی، دو جنسی در شرایط میکروکازم (23±2 درجة سلسیوس، رطوبت نسبی 5±70 درصد و دوره نوری 16 ساعت روشنایی و 8 ساعت تاریکی) بررسی شد. نتایج، اثر گیاهان میزبان مختلف را بر طول دوره رشدی، باروری و پارامترهای جدول زندگی <em>A</em>. <em>gossypii</em> نشان داد. کمترین طول دوره پورگی (177/0± 57/4 روز)، بیشترین طول عمر بلوغ (184/0± 87/21 روز)، بیشترین باروری (85/0± 6/73 نتاج/ماده)، بیشترین مقدار نرخ ذاتی افزایش جمعیت (<em>r</em>) (006/0± 369/0 بر روز) و کمترین میانگین طول یک نسل (<em>T</em>) (202/0± 646/11 روز) شته مذکور روی کدو به دست آمد. علاوه بر این، نتایج پیش­بینی جمعیت نشان داد که رشد جمعیت شته جالیز روی کدو، بیشتر از سایر گیاهان میزبان بود. این یافته­ها نشان داد که از بین میزبان­های مورد بررسی، کدو به عنوان مناسب­ترین گیاه میزبان برای شته جالیز است.